Archive for Tháng Năm 10th, 2019

ĐIỀM LẠ .Phạm Đình Trọng

Tháng Năm 10, 2019

Năm Kỉ Hợi 2019 có nhiều điềm lạ.


Vua đương triều trong chuyến vi hành phương Nam bỗng thấy hơi lạnh như từ trong người vua toát ra làm vua rùng mình gục xuống rồi nằm liệt từ đó đã gần cả tháng.


Vua đã thoái vị bỗng đột ngột băng hà trong sự hoan hỉ của dân chúng. Trong lễ tang vua cũ, trưởng ban tổ chức lễ tang cũng góp sự hân hoan với dân bằng màn chọc cười kín đáo mà ý nhị. Xướng tên bà chủ tịch nghị viện nhưng quan tang lễ lại gán cho bà chức chủ tịch nước, tức là đưa bà lên ngôi vua làm cho bá quan văn võ đang trang nghiêm trong lễ tang vua cũ cũng phải ngậm cười nơi trần thế chứ không phải ngậm cười nơi chín suối.
Vua đương tại vị đang ốm liệt chưa biết sống chết ra sao mà quan tang lễ lại gọi bà đứng đầu nghị viện là quốc vương khác nào quan tang lễ coi như vua đương nhiệm đã thác và đã có người kế vị ngôi vua..


Đến thời tiết cũng có điềm lạ, Tháng năm, đã giữa hè thế mà một ngày giữa tháng năm, ngày mồng 10, kinh kì Hà Nội bỗng có đợt lạnh như mùa đông.
Và điều kì lạ nhất tôi được thấy khi tôi đến thăm anh Ba Sàm Nguyễn Hữu Vinh trong chiều lạnh giữa tháng năm, năm 2019.
Nhà tù cộng sản là nơi đày đọa con người khủng khiếp nhất trong tất cả các nhà tù của các thể chế chính trị. Đày đọa thể xác một thì đày đọa tinh thần gấp trăm lần, Dư luận chỉ biết được một phần nghìn sự thật trong nhà tù cộng sản mà dư luận đã phải biết đến hàng trăm người tù bị chết trong ngục tù cộng sản với thân thể bầm tím, nát bét vết đòn roi tra tấn. Thế mà điều kì lạ là sau 5 năm trong nhà tù đó, tôi lại thấy Ba Sàm Nguyễn Hữu Vinh cứng cỏi, mạnh mẽ, quyết liệt hơn trước rất nhiều
Trước đây tôi đã thấy và khâm phục trí tuệ, tầm nhìn và tài năng tổ chức làm báo của Ba Sàm Nguyễn Hữu Vinh. Gặp Ba Sàm Nguyễn Hữu Vinh sau 1825 ngày tù cộng sản tôi lại được thấy và càng khâm phục ý chí Ba Sàm Nguyễn Hữu Vinh. Tôi thấy Ba Sàm Nguyễn Hữu Vinh như một thỏi thép đã được tôi luyện trong lửa đỏ và nước lạnh.
Không hỏi nhiều về những dự định của Ba Sàm Nguyễn Hữu Vinh nhưng tôi tin và chờ đợi ở trí tuệ, tầm nhìn, tài năng và ý chí của anh. Tôi càng tin và chờ đợi hơn những điều tốt đẹp sẽ đến mà những điều lạ của năm 2019 như một điềm báo về sự kết thúc của cái tàn tạ để ý chí và tài năng sẽ mở ra thời kì mới.
Nguồn. FB Phạm Đình Trọng

VÉNEZUELA KHỦNG BỐ DÂN BIỂU ĐỐI LẬP .Từ Thức

Tháng Năm 10, 2019

Chế độ độc tài Venézuela dùng biệt pháp mạnh : tìm cách triệt hạ quốc hội, nơi lãnh tụ đối lập nắm đa số, bằng cách truy tố và bắt giữ dân biểu về tội ‘’ phản quốc và âm mưu lật đổ chính quyền ‘’.


Cuộc rượt bắt phó chủ tịch quốc hội Edgar Zambrano, cánh tay mặt của Juan Guaido, tối thứ Tư, đã diễn ra ngoài đường phố như một cuốn phim trinh thám. Một đoàn xe của Sebin ( cơ quan an ninh, tình báo ), chận xe của Zambrano. Công an quần áo đen, khăn bịt mặt đen ra lệnh cho Zambrano xuống xe, nhưng ông ta từ chối. Một xe trục của an ninh đã kéo xe của ông phó chủ tịch về trụ sở Sebin.
24 giờ sau khi Zambrano bị bắt giữ, luật sư cho hay vẫn không được tin tức gì.
Zambrano ( photo, bên cạnh Guaido ) là một trong 10 dân biểu bị truy tố và truy nã vì đã ủng hộ cuộc nổi dậy bất thành của phe đối lập ngày 30 tháng tư vừa qua.
Dân biểu Richard Blanco hiện tỵ nạn trong lãnh sự quán Argentine, vì ‘’ mạng sống bị đe dọa ‘’. Các dân biểu Mariela Mangallanes, Americo de Grazia lánh nạn tại toà đại sứ Ý . 
Juan Guaido tuyên bố : nếu có một cuộc đảo chánh ở Vénezuela, đó chính là việc bắt giữ này, nhằm khuynh đảo quốc hội, nhưng phe đối lập sẽ không ngừng tranh đấu cho đến khi dành được tự do ( tin tổng hợp CNN, AFP, Reuter)

DÂN CỬ, ĐẢNG CỬ

Maduro bắt giữ, khủng bố các dân biểu vì Guaido nắm đa số ở quốc hội. Nếu Guaido không còn đa số, chính quyền sẽ thẳng tay đàn áp vì coi như Guaido mất thế đứng. 
Hiện nay Hoa Kỳ và trên 50 quốc gia nhìn nhận Guaido, với lý luận Maduro nắm quyền qua bầu cử gian lận, Guaido là người đại diện duy nhất cho dân, vì là chủ tịch quốc hội, sau một cuộc bầu cử lương thiện. 
Tại bất cứ một quốc gia dân chủ nào, muốn truy tố một dân biểu, phải được đa số quốc hội đồng ý bãi bỏ quyền miễn tố dành cho các dân cử. Maduro không có đa số ở quốc hội, ngay từ những năm đầu đã thành lập cái gọi là Hội đồng lập hiến, với thành viên do Maduro chỉ định, có quyền hơn cả quốc hội. Chính cái Hội đồng kỳ quái đó đã quyết định việc truy nã các dân biểu
Hành động của Maduro, bất chấp luật pháp và dư luận quốc tế, có thể giải thích bằng thái độ bất nhất của Hoa Kỳ. Một mặt các nhà lãnh đạo Mỹ tuyên bố hung hăng, tạo cơ hội cho Maduro tuyên truyền, tố cáo phe đối lập bị ngoại bang dựt dây, một mặt vẫn án binh bất động, khiến Maduro, sau một thời gian hoà hoãn thấy đã đến lúc có thể dùng biện pháp mạnh.
Cho tới giờ này, Hoa kỳ vẫn chưa có hành động gì cụ thể, lưỡng lự giữa chủ trương tham dự quyết liệt của cố vấn an ninh Bolton, ngoại trưởng Pompeo và chính sách không tham dự của Donald Trump, người đã quyết định rút quân khỏi Afghanistan, Irak.

TỪ VENEZUELA TỚI ALGERIE

Cái khác giữa cuộc nổi dậy Venézuela và Algérie là tại Al gérie, dân chúng không kêu gọi quốc gia nào ủng hộ. 
Trên thực tế, không quốc gia nào ủng hộ cuộc nổi dậy của dân Algérie. Các nước láng giềng Maroc, Tunisie sợ virus cách mạng lây sang xứ mình. Trung Cộng muốn được yên tổn khai thác tài nguyên, củng cố ảnh hưởng. Các nước Tây Phương sợ Algérie, hàng rào cản Hồi giáo, nếu rối loạn sẽ mở cửa cho khủng bố và gia tăng phong trào di dân. Chính những người xuống đường ở Algérie cũng muốn tự mình cởi bỏ ách độc tài, không chờ đợi người ngoài.
Mặc dầu vậy, khi hàng triệu người xuống đường, chính quyền dù mạnh tới đâu cũng không cản nổi.
Tập đoàn cầm quyền Algérie, hôm qua tưởng như sẽ ngự trị vĩnh viễn vì nắm toàn quyền sinh sát, đã đi hết nhượng bộ này tới nhượng bộ khác. Tổng thống từ chức, chính phủ giải tán, nhiều quan chức cũ bi bắt giam hay trốn ra nước ngoài. Dân Algérie chưa thoả mãn, tiếp tục xuống đường, đòi thanh trừng tất cả những phần tử có liên hệ tới chế độ độc tài để nhân dân soạn lại hiến pháp, tổ chức bầu cử tự do.
Tóm lại, tự do, dân chủ phải do chính người dân đứng dậy đòi hỏi, tranh đấu. Có thể mong đợi sự hỗ trợ, nhưng không thể ngồi chờ một đấng cứu tinh đến từ nước ngoài.
Đấng cứu tinh nào cũng tính toán, nghĩ tới quyền lợi của quốc gia họ, nếu không phải quyền lợi cá nhân, trước khi nghĩ tới chuyện mang dân chủ cho người nước khác. 
Cựu tổng thống Pháp Jacques Chirac nói dân chủ phải do chính dân địa phương xây dựng, ‘’ không ai có thể dùng xe tăng chở dân chủ tới một xứ khác ‘’

tuthuc-paris-blog.com )

Vênzuela đi về đâu và chiêu trò lộ liễu của nước Nga . Mai Tú Ân

Tháng Năm 10, 2019

Rõ ràng là đất nước xinh đẹp và thanh bình Vênzuela đã vừa trải qua một biến cố dữ dội nhất. Sau hàng trăm năm trải qua sự thanh bình thì cuộc bạo loạn ngày chủ nhật do thủ lĩnh đối lập Gian Guaido suýt nữa lật đổ chính quyền Matudo.

Theo chính quyền Matudo thì thủ lĩnh đối lập kiêm tổng thống tự phong đax liên tục xuất hiện trên các phương tiện thông tin đại chúng. Ông đã tổ chức những buổi nói chuyện phản đối chế độ hiện hành của tổng thống Matudo, một tay tài xế xe bus thành công ở trong một số cơ sở quân sự và tìm cơ hội giành chính quyền. Các cuộc bạo loạn nặng tính chất ôn hoà này đã không thánh công trong việc kêu gọi các căn cứ quân sự của chính phủ và những binh sĩ trong đó trở cờ theo họ, hoặc khi có cơ hội thì những người tổ chức biểu tình sẽ tranh thủ ra tay chiếm lấy. Rõ ràng là kịch bản của những nhà dân chủ cũng không câu nệ gì nếu xảy ra các cuộc đấu đá nặng chất bạo lực đường phố. Dường như đa phần của thế giới chống lại độc tài Matudo cũng chẳng còn phải lên tiếng bênh vực cho chính quyền Matudo nữa nếu nó có bị một cơn sóng thần nổi dậy và mau chỏng cuốn tất cả ra biển.

Nhưng ở ngoài tất cả sự dự đoán. Chế độ XHCN Bôlivia Vênzuela vẫn đứng vững. Quân đội Vênzuela, một thế lực hùng hậu về sức mạnh quân sự nhưng lại là một thế lực không đáng tin với truyền thống sáng đầu tối đánh, và quân đội luôn là sự phản bội hay sự a dua theo các chỉ huy nắm quân đội. Không ai lý giải được hơn về những ông tướng tá sáng chói trên ngực là những mề đây, dây chuyền sáng chói trên các bộ lễ phục nhưng cũng mang tai tiếng bởi những kẻ võ biền buôn bán thuốc phiến. Không phải chỉ bây giờ mà đã từ lâu Vênzuela luôn nằm trong sự bảo trợ của Liên Xô – Nga và gần đây thì càng lúc càng cùng với Sirya lọt sâu vào cái càng ghê gớm của nước Nga. Và điều quan trọng là vài chục năm gần đây các sĩ quan cao cấp của Vênzuela đã là những kẻ thay đổi thượng tầng và nói tiếng Nga như gió. Đó là một thời giống với quân đội Việt Nam trước kia với những ông sĩ quan Việt thông làu tiếng Nga cũng như lòng trung thành với nước Mẹ Nga.

Nhưng thực sự thì nước Nga có lợi ích gì khi ông Putin quyết định mạo hiểm đứng về phía Venezuela ? Hãy nhớ rằng nước Nga đang bị Mỹ và Phương Tây cấm vận và tẩy chay vì đã xâm chiếm Crime cũng 2 vùng ly khai là Donbadsco và Luhansco của Ucraina. Ta không nói về việc này là đúng hay sai mà chỉ nói về việc nước Nga đax bị cấm vận nhiều năm nay. Những thiệt hại nhìn thấy được và không nhìn thấy được đã khiến cho nước Nga vốn giàu có phải gồng hết sức lực để gồng gánh nếu không muốn sụp đổ.

Và vì những điều đó mà nước Nga âm thầm nuốt nghẹn vào tim cùng với nỗi căm hận đổ đi không hết với kẻ thù truyền kiếp cũ. Nước Mỹ. Từ việc đưa quân tham chiến ở Syria, rồi Vênzuela, Lybia…bất cứ nơi nào có nước Mỹ với bộ máy quân sự thì đều thấy nước Nga của Putin với vẻ bận rộn không giấu nổi cùng với đủ loại vũ khí đe dọa nhất. Một cuộc chạy đua vũ trang mini giữa 2 siêu cường từng đối đầu nhau lại diễn ra và khác với cuộc chạy đua vũ trang thời chiến tranh lạnh thì cuộc chạy đua này rõ ràng là vô ích, vô tích sự cho cả hai. Có chăng đi nữa thì cũng chỉ để thỏa mãn cơn tự ái của một kẻ. Gã đầu hói V. Putin.

Nhưng ta hãy để cho nước Nga tự sướng và trở lại cuộc đấu một mất một còn giữa 2 vị tổng thống Vênzuela. Cuộc đấu tuy căng thẳng và khó dự đoán nhưng lại càng lúc càng chán ngán về phía tổng thống tự phong Guaido. Anh chàng tổng thống trẻ tuổi, đầy nhiệt huyết và là người luôn sẵn sàng lao vào các cuộc biểu tình trên phố với sự tinh thần của một vị thánh nhân sẵn sàng hy sinh cho tổ quốc. Nhưng khi những lời kêu gọi xuống đường đầy thống thiết cùng sự xuất hiện của ông ta ngày càng nhiều thì những lợi thế ban đầu của ông ngày càng giảm đi, người theo ông ngày càng ít đaz gây một phản ứng trái chiều của mọi thế lực. Và cuộc bạo loạn bất thành ngày chủ nhật vừa rồi càng khiến cho hình ảnh ông mờ nhạt và nguy hiểm hơn. Cũng vì lo sợ nguy hiểm mà nước Mỹ đã rút tất cả những quan chức ngoại giao về nước. Không có những vị ngoại giao liều mình ở lại bất chấp lệnh trục xuất của chính quyền Matudo thì nước Mỹ không thể dùng sức mạnh quân sự được nữa. Những lời đe doạ dùng vũ lực vẫn được các quan chức Mỹ tuyên bố nhưng khả năng thì bằng không. Người ta không thể dùng vũ lực để loại trừ một chính quyền khi chính quyền ấy cung cúc không dám động chạm đến những người đối lập đang làm mưa làm gió cùng trên một chính trường. Tổng thống Matudo đã tỏ ra quá khôn khéo khi không đề cập đến sự tự do của ông Guaido, cũng như không hề có lệnh bắt giữ ông ta. Đây quả là một nước cờ cao khi ông không động đến thủ lĩnh đối lập, vì bắt hay giết ông này, người chấp nhận mọi sự hy sinh cho đối lập sẽ là một mớ bòng bong không dễ gì ra được.

Kinh tế suy sụp, dầu mỏ khai thác cao giá, những hoá đơn phải thanh toán cùng với giấy nợ chồng chất và vô số khoản chi vô tội vạ sẽ khiến cho nhà nước Vênzuela thấy được đâu là giới hạn cuối cùng của Chủ Nghĩa Dân Tuý bay bổng và sự thật trần trụi về việc quản lý một quốc gia. Và chẳng cần ai chỉ ai bảo thì họ cũng nhận ra rằng,đất nước hiện đang là một con nợ không có khả năng trả nợ và không sớm thì muộn cái quốc gia lãng mạn ấy sẽ chết cho dù không ai giết cả. Sẽ đến lúc người ta sẽ biết cần phải làm gì…

Còn nước Nga thì ông Putin sẽ nhìn thấy một sự thực hiển nhiên ở Tân Lục Địa này. Đó là ở khu vực sân sau của nước Mỹ này người dân rất căm ghét các chế độ độc tài CS và luật lệ là chỉ được bầu cử kiếm 2 nhiệm kỳ chức vụ tổng thống mà thôi. Quả là không đủ thời gian cho các toan tính độc tài. Không đủ thời gian…

Mai Tú Ân

THÔNG TIN VỀ TNLT LÊ ANH HÙNG .Nguyễn Vũ Bình

Tháng Năm 10, 2019

Nhận được thông báo của công an về việc Lê Anh Hùng đã có kết luận giám định bị tâm thần (tạm đình chỉ vụ án), nay đã chuyển tới bệnh viên Tâm thần Trung ương I, Thường Tín để điều trị, chúng tôi đã đi cùng với mẹ Lê Anh Hùng là bác Niêm tới bệnh viện để thăm gặp. Mặc dù là bệnh viện điều trị, nhưng chỉ có mẹ và em trai Lê Anh Hùng được thăm gặp. Sau thời gian thăm gặp khoảng hơn nửa tiếng, bác Niêm đã cho chúng tôi biết về tình trạng của Lê Anh Hùng như sau:

Lê Anh Hùng gầy, yếu, dáng phờ phạc. Hùng nói, lần đầu bị cưỡng bức đi khám tâm thần tháng 10/2018, Hùng đã tuyệt thực để phản đổi. Nhưng họ đã cho người đè ra, truyền thức ăn qua đường mũi, miệng đến chảy cả máu. Nên việc tuyệt thực phản đối của Hùng không thành công. Lần thứ hai, Viện Kiểm sát yêu cầu giám định lại, từ 01/4 đến 22/4 và sau đó đã đưa trở lại bệnh viện để cưỡng bức điều trị tâm thần vào ngày 07/4 vừa qua. Hiện nay, Lê Anh Hùng bị cưỡng bức tiêm thuốc điều trị tâm thần.

Lê Anh Hùng nhờ mẹ (bác Niêm) nói với tất cả anh chị em tranh đấu giúp để chấm dứt tình trạng cưỡng bức điều trị tâm thần. Vì người bình thường bị bắt tiêm thuốc và uống thuốc tâm thần sẽ bị hủy hoại sức khỏe và sự minh mẫn.

Lê Anh Hùng cũng cảm ơn tất cả các tổ chức, hội nhóm, đoàn thể và các anh chị em đã quan tâm lên tiếng, giúp đỡ Lê Anh Hùng và gia đình trong suốt thời gian Hùng ở tù đến nay. Lê Anh Hùng vẫn kiên định và vững vàng trong cuộc đấu tranh của mình.

Vậy xin trân trọng thông báo tình hình của Lê Anh Hùng tới quý vị, kính mong sự quan tâm của tất cả anh chị em và dư luận.

NHÂN DÂN ĐÃ BỊ CÁC TIẾN SĨ BÁO CHÍ XÚC PHẠM TRẦM TRỌNG! .Vũ Hoàng Nguyên

Tháng Năm 10, 2019

Tính đến thời điểm này, nhà báo rởm lái taxi đã tung ra các dạng bằng cấp gồm Bằng Diploma về kinh tế tại Séc, một bằng Thạc sĩ Luật ở Việt Nam thêm vài mớ giấy lộn lum nhum khác.

\
Cứ từ từ nhé. Bằng Thạc sĩ Luật sẽ có xác minh sau. Có khi xác minh xong là đi cả chùm chứ chả đùa. Còn bằng “quốc tế” chỉ là chứng chỉ thôi. Chứng chỉ ở nước ngoài, nó không được lấy làm cơ sở để xét cho các học vị cao hơn nên Tuấn khai rằng Tuấn có các học vị cao ở nước ngoài chính là lừa đảo.
Và cái bằng Diploma của Tuấn, nó chỉ là một khoá học ngắn hạn, do các cơ sở đào tạo cấp. Bằng dạng này nhiều nhan nhản và nó sẽ không bao giờ là cơ sở để gọi là “bằng cấp chính thống” để có thể rước Tuấn vào giày Học viện báo chí như cách mà Tiến sĩ Đỗ Thị Thu Hằng đã làm.Không lẽ, bà Hằng không phân biệt được sự khác nhau giữa bằng cấp (Degree) và Chứng chỉ (Diploma)?Đơn giản là, một tấm bằng (degree) thường được trao bởi những trường Đại học uy tín còn một chứng chỉ (diploma) có thể được trao bởi bất kì cơ sở giáo dục nào, kể cả các cơ sở giáo dục tư nhân. Có mỗi cái căn bản như thế này mà Tuấn cũng loè được bà Tiến sĩ xứ An Nam một cách dễ dàng thế à?
Còn cái bằng TS ở đây còn khôi hài nữa: Người nhận là anh taxi, người trao là ông Tây Ba lô. Đại học danh tiếng Leeds đã trả lời thứ mà Tuấn mang đi loè bịp ấy là mạo danh rồi. Đưa cả đại học danh tiếng ra lừa đảo thì cũng đến lạy luôn ấy chứ!
Thế mà Tiến sĩ Đỗ Thu Hằng ở Viện báo chí cũng tin sái cổ, Ts Nguyễn Ngọc Oanh cũng tin sái cổ. Và Ts Nguyễn Thành Lợi, TBT tạp chí Người làm báo còn lấy làm tự hào cho cái đất nước chúng ta, về khoe rầm rộ trên báo nhà ông Lợi, rồi đi đâu cũng kè kè điếu đóm viết bài thì có lẽ, lần nữa chúng ta nên lạy thêm ông Lợi cả nghìn cái.
Về tờ tạp chí của Tuấn, chưa hề nộp lưu chiểu ở Châu Âu. Nghĩa là thích cứ in ra cho vui đi loè vậy. Tạp chí gồm 2 số, và cả 2 số…bìa giống nhau như đúc. Trên tạp chí ấy, Ts Đỗ Thị Thu Hằng chơi một phát 4 bài. Ts Oanh một bài và có thêm một Ts nữa của Học viện báo chí một bài và ông Vũ Văn Tiến, cũng là Tổng biên của tờ báo gì đấy, nhoi một bài.
Ôi chao, để đăng báo Quốc tế, quá trình phải mất 1,5 năm và qua nhiều khâu thẩm định. Tiến sĩ Hằng nhà ta múc một phát 4 bài, nể thật.
Có ngon thì công khai 4 bài đó ra, tôi sẽ xin một chân phản biện. Tuy nhiên, không cần 4 bài đó, tôi sẽ có một bài riêng để phản biện các kiến thức từ các bài báo bà Hằng viết, cũng như những tham luận của bà Hằng qua các Hội thảo, để xem năng lực thực sự của bà Hằng như thế nào.Đúng là Tiến sĩ xứ mình. Bằng Tiến sĩ còn phải xem xét lại thì còn cái gì trên đời mà các vị ấy làm, không cần xem xét lại?
Vỡ mộng chưa các Tiến sĩ, khi hám danh hám lợi để lấy le xin tiền dự án, đùng một phát đăng nhầm bài trong cái cataloge tự chế của anh tài xế taxi Xuân Tóc đỏ, vui phết nhỉ? (Mà xin lỗi, có khi bài các vị cũng chỉ xứng đáng đăng ở đó thôi. Chứ ra báo chí bình thường, có khi chưa qua khâu biên tập lần 1)
Đến giờ tôi không vòng vo nữa: Nếu Học viện Báo chí tiếp tục để bà Hằng làm Viện trưởng Viện Báo chí, với những sai phạm như vừa qua, sẽ là một sự sỉ nhục lớn đối với nền báo chí đương thời.
Cũng như nếu ông Nguyễn Thành Lợi còn ngồi ghế Tổng Biên Tập và Hội phó một hội nghề nghiệp đặc thù như báo chí, chúng tôi cảm thấy chúng tôi bị xúc phạm!Và nhân dân bị xúc phạm!
Nguồn.https://www.facebook.com/NhabaoHoangNguyenVu/posts/643641122728790…………Nhà báo Quốc tế” Lê Hoàng Anh Tuấn nhận bằng tốt nghiệp. Ảnh trên mạng

TĂNG GIÁ ĐIỆN VÀ ĐỔI MỚI THỂ CHẾ .Nguyễn Quang Dy

Tháng Năm 10, 2019

Tăng giá điện và đổi mới thể chế tuy là 2 vấn đề khác nhau, nhưng gắn chặt với nhau như quan hệ nhân quả. Xét cho cùng, việc tăng giá điện (hay xăng) liên quan đến thể chế. Muốn chống tham nhũng phải kiểm soát quyền lực (bị các nhóm lợi ích thân hữu thao túng). Muốn kiểm soát quyền lực để phát triển bền vững, phải đổi mới thể chế (đã lỗi thời).


Gần đây, một số sự kiện trong và ngoài nước như dự luật về Ba Đặc khu, dự án đường Cao tốc Bắc-Nam, Trung Quốc cấm khai thác dầu khí và đánh cá tại Biển Đông (trong đường chín đoạn) càng làm cho dư luận bức xúc, đẩy tinh thần dân tộc tới điểm bùng phát (tipping point). Trong bối cảnh đó, quyết định tăng giá điện (hay xăng) quá đà vào lúc này có thể là “giọt nước làm tràn ly”, dẫn đến những hệ quả khó lường (unintended consequences).Việc điều chỉnh giá lên/xuống của mỗi ngành tuy là chuyện bình thường, nhưng tăng giá quá đà các loại nhu yếu phẩm vào đúng lúc này là bất bình thường, có thể gây ra phản ứng dây chuyền trong nền kinh tế (dễ bị tổn thương), dẫn đến khủng hoảng thể chế. Thật bất hạnh nếu những ai điều hành quốc gia lúc này vô cảm, không thấy nguy cơ tiềm ẩn để tránh.
Thứ nhất, dư luận rất bức xúc trước các biểu hiện lợi ích nhóm thân hữu và tham nhũng chính sách chưa được kiểm soát (tuy một loạt quan chức tham nhũng đã vào lò).Thứ hai, dư luận rất nhạy cảm về năng lực quản trị/điều hành còn kém của “chính phủ kiến tạo và liêm chính” (qua các bê bối gây thua lỗ khủng của các “quả đấm thép”).Thứ ba, tình hình quốc tế và chính trị trong nước hiện đang diễn biến khó lường, nên quyết định tăng giá điện quá đà và không đúng lúc có thể là “giọt nước làm tràn ly”.Bức tranh toàn cảnh về giá điện
Theo thống kê, giá điện của Việt Nam là $7,58 cent/kWh (2015), của Mỹ là $10,2 cent/kWh, của Trung quốc là $7,5-10,7 cent/kWh, của Pháp là $15,85cent/kWh, của Na Uy là $16,58cent/ kWh… Bộ Công thương và Điện lực hay dùng cách so sánh giá (tuyệt đối) làm cơ sở để tăng giá mà không tính đến điều kiện sản xuất (cụ thể) và giá thành (thực tế).
Theo các chuyên gia, đó là một cách tính “hồ đồ và phản khoa học”. Lẽ ra, họ phải dùng cách so sánh chi phí để tạo ra một đơn vị điện năng (của từng nước). Trên thực tế, giá thành điện của Việt Nam thấp hơn Mỹ khoảng 0,7 lần nhưng chi phí để làm ra 1 kWh điện của Việt Nam thấp hơn Mỹ hàng chục lần. Ví dụ, mức lương (trung bình) của kỹ sư điện Việt Nam là $800/tháng, trong khi mức lương (trung bình) của kỹ sư điện Mỹ là $7.000/tháng.
Nói cách khác, để sản xuất ra 1 kWh điện, các khoản chi phí của Việt Nam thấp hơn Mỹ nhiều lần, trong khi giá thành điện chỉ thấp hơn 0,7 lần. Vì vậy, giá điện của Việt Nam là siêu cao chứ không thấp như Bộ Công thương và Điện lực lý giải để đòi tăng giá. Họ chỉ lấy bảng giá điện của các nước để so sánh (tuyệt đối) mà không lấy chi phí (thực tế) của các nước và của Việt Nam làm cơ sở để so sánh, nên đây là “một cách làm hồ đồ và gian dối”.
Tập đoàn Điện lực (EVN) chỉ cần được chính phủ bật đèn xanh là vội vã tăng giá điện ngay để “bù giá vào dân”. EVN được quyết tăng giá điện 2 lần/năm với mức từ 3%-5%, trong khi Bộ Công Thương được quyết tăng 5%-10%. Chính EVN đã gây ra thua lỗ khủng (30.000 tỷ VNĐ) khi đầu tư trái ngành vào bất động sản, chứng khoán, bảo hiểm. Theo Delotte Việt Nam (kiểm toán cho EVN), tổng nợ của EVN là 487.000 tỷ VNĐ (khoảng 23 tỷ USD).
Thủy điện ở Việt Nam chiếm gần 35% tổng sản lượng điện, và giá thành của thủy điện ở Việt Nam chỉ bằng 15-20% giá thành của nhiệt điện. Gần đây, Việt Nam sử dụng khoảng 30- 35% nhiệt điện chạy bằng khí đốt từ nguồn khai thác tại chỗ, nên giảm giá thành điện. Về cơ sở vật chất của ngành điện lực (như đất đai, nhà xưởng, đường truyền tải điện) vẫn được nhà nước bao cấp nên EVN không mất tiền đầu tư. Vậy EVN đã làm gì để giá thành điện của Việt Nam cao gần bằng giá thành điện của Mỹ, mà vẫn tiếp tục đòi tăng giá điện?
Theo Karl Marx, một trong những cách “tiết kiệm thô thiển nhất” của Chủ nghĩa Tư bản là bóc lột nhân công. Nếu điều đó đúng với CNTB (hoang dã) thì còn đúng hơn với “kinh tế thị trường định hướng XHCN”. Thực chất đó là mô hình để các nhóm lợi ích thân hữu (cronyism) thao túng vì họ được nhà nước bảo kê nên không kiểm soát được quyền lực.
Trong khi ngành bưu chính viễn thông (VNPT) đã xóa bỏ độc quyền từ lâu, ngành điện và nước là hai con khủng long còn sót lại từ thời bao cấp, vẫn bám giữ độc quyền, làm đất nước trì trệ và người dân khổ sở. Không thể có chính phủ kiến tạo và liêm chính nếu vẫn kéo dài như vậy. Tuy điện, nước, xăng dầu là nhu yếu phẩm mà hàng ngày người dân phải dùng, nhưng không vì vậy mà bắt chẹt họ như những đàn cừu. Năm 2013, hàng vạn người Bulgaria đã xuống đường biểu tình phản đối tăng giá điện, làm Bulgaria lâm vào khủng hoảng chính trị.
Nhiệt điện và ô nhiễm môi trường
Tập đoàn Điện lực (EVN) vận hành nhiều nhà máy nhiệt điện chạy bằng than (như Vĩnh Tân tại Bình Thuận). Nếu các dự án thủy điện có nguy cơ gây lũ lụt, thì các dự án nhiệt điện có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường (nếu dùng công nghệ cũ và không tôn trọng các quy chuẩn bảo vệ môi trường). Theo các chuyên gia, nhiệt điện thải ra tro xỉ có nhiều độc tố, thậm chí có cả đồng vị phóng xạ. Những độc tố này rất mịn và thậm chí siêu mịn (nhỏ hơn 1/620 đường kính sợi tóc) có thể trực tiếp xuyên qua mao mạch đi vào mạch máu người và động vật.
Tiền xử lý tro xỉ mà các nhà máy nhiệt điện bắt buộc phải trả là 600.000 đồng/tấn. Tuy nhiên không một đơn vị nào được phép xử lý chất thải rắn (do Bộ Tài nguyên Môi trường cấp) lại thực sự xử lý tro xỉ theo quy định. Trước đây, họ thường chôn lấp tro xỉ một cách công khai và trái phép. Gần đây, họ dùng tro xỉ để san lấp công trình xây dựng và san lấp đường giao thông, hay “hoàn nguyên mỏ”. Thực chất “hoàn nguyên mỏ” là một cách chơi chữ dối trá, vì đem tro xỉ đổ xuống các mỏ đất, mỏ đá đã khai thác không thể gọi là hoàn nguyên.
Một số đơn vị (rất hiếm) có năng lực xử lý được tro xỉ nhiệt điện ở mức an toàn theo chỉ tiêu xuất khẩu, đã bị EVN bắt chẹt bằng hợp đồng bán tro xỉ với “giá 0 đồng”. Nghĩa là người có khả năng xử lý chất thải bị “nẫng tay trên” 600.000 đồng/tấn, còn kẻ gây ô nhiễm thì vẫn nhởn nhơ đút túi khoản tiền xử lý tro xỉ ‘đúng quy trình” (mà không phải làm gì).
Không chỉ có Bộ Công thương (là chủ quản của ngành điện lực) mà các bộ khác cũng phải chịu trách nhiệm (liên đới). Bộ Tài nguyên-Môi trường phê duyệt đánh giá tác động môi trường (ĐTM) các dự án nhiệt điện, nhưng không công khai các ĐTM nhiệt điện để người dân giám sát. Trên thực tế, các điểm ô nhiễm môi trường do nhiệt điện gây ra thật khủng khiếp. Các dự án nhiệt điện Vĩnh Tân (tại Bình Thuận) chỉ là phần nổi của tảng băng chìm.Bộ Xây dựng cho phép các doanh nghiệp đem tro xỉ nhiệt điện đi san lấp theo “tiêu chuẩn Việt Nam” về vật liệu xây dựng. Nhưng các chuyên gia về môi trường có thể chứng minh sự tồn tại của các độc tố và đồng vị phóng xạ trong tro xỉ từ nhiệt điện. Tiêu chuẩn mới của Việt Nam về việc sử dụng tro xỉ để san lấp hạ tầng vẫn còn thiếu nhiều chỉ số kiểm định.
Đây là một lỗ hổng của Bộ Khoa học-Công nghệ và Bộ Tài nguyên-Môi trường. Trong Quy hoạch phát triển Điện lực Quốc gia(giai đoạn 2011 2020), EVN vẫn tiếp tục phát triển các dự án nhiệt điện (dù phải nhập nhiều than và gây ô nhiễm môi trường). Trong khi đó, EVN vẫn tìm cách gây khó dễ cho các dự án điện chạy bằng năng lượng gió và mặt trời. Có thể nói cách tiếp cận của EVN không phù hợp với tầm nhìn công nghệ 4.0 của chính phủ.
Theo nhà báo Phạm Chí Dũng, tuy Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt đề án tái cơ cấu EVN, nhưng người ta không thấy có bất cứ kế hoạch cải cách nào để xóa bỏ tình trạng độc quyền của EVN hiện nay. Dư luận cho rằng tiếp tục duy trì độc quyền là “nối giáo” cho ngành điện lực và xăng dầu để tiếp tục tăng giá phi mã, bất chấp phản ứng của dư luận.
Lý giải của Bộ Công thương và EVN
Thứ trưởng Bộ Công thương Đỗ Thắng Hải lý giải sức khỏe tài chính của EVN hiện đang “rất nguy cấp”. Nếu không được tăng giá điện thì “EVN sẽ đứng trước nguy cơ phá sản vì các khoản nợ khủng”. Theo ông Hải, “nếu không tăng giá điện thì EVN rất khó vay vốn và việc thu hút đầu tư vào ngành điện sẽ vô cùng khó khăn”. Ông cho rằng “giá điện tăng mọi người đều được lợi”, tuy “những người dân thu nhập thấp nên dùng ít điện hơn”. Ông Nguyễn Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Điều tiết Điện lực, Bộ Công thương, nói tại buổi tọa đàm với báo chí (21/3/2019), “giá điện Việt Nam thấp nhất thế giới”, cần tăng cho “bằng giá thị trường”.
Nhưng theo các chuyên gia kinh tế, không thể so sánh giá điện của Việt Nam với giá điện của thế giới bằng cách quy giá VNĐ ra USD (theo tỷ giá hối đoái), vì ngay cả việc quy theo PPP để so sánh cũng không thể chính xác. Không có chuyên gia kinh tế nào lại làm cái việc so sánh một cách ngụy tạo thô thiển như vậy. Nói cách khác, nếu không kiểm soát được chi phí để tính giá thành điện, thì EVN biết lấy cái gì dể nói là giá cao hay giá thấp?Không biết EVN đã mang bao nhiêu vốn của nhà nước đầu tư trái ngành bị thua lỗ, và có bao nhiêu khoản lỗ đã được tính vào giá thành điện? Có bao nhiêu đoàn cán bộ EVN đã ra nước ngoài tham quan giải trí, và bao nhiêu chi phí đó được tính vào giá điện? Có bao nhiêu trụ sở hoành tráng đã được EVN xây dựng để phục vụ cho ngành mình, rồi tính vào giá điện? Và trong tỷ lệ thất thoát điện có bao nhiêu phần trăm là do thiết bị lạc hậu?
Điện là sản phẩm độc quyền, do nhà nước áp đặt giá, nhưng nhà nước không kiểm soát được chi phí. Báo cáo tài chính cũng không được kiểm toán định kỳ như các công ty đại chúng, nên việc lời hay lỗ, lời ít hay lời nhiều, lỗ ít hay lỗ nhiều, chỉ có EVN biết. Các chuyên gia và nhà báo dựa vào đâu để nói rằng giá điện thấp nên không thu hút được vốn đầu tư?
EVN đã đầu tư trái ngành lên đến 121.000 tỷ VNĐ (vào các lĩnh vực nhiều rủi ro như ngân hàng, bảo hiểm, chứng khoán, và giáo dục) trong khi vốn điều lệ của EVN chỉ có 77.000 tỷ VNĐ. Số nợ khủng của EVN (tới 396.590 tỷ VNĐ) không phải ngẫu nhiên có, mà do tích lũy qua nhiều năm, từ hàng loạt sai phạm của tập đoàn này (chắc Thanh tra Chính phủ đã biết). Việc EVN đầu tư trái ngành hàng trăm ngàn tỷ VNĐ, vượt mức vốn điều lệ hơn 45.000 tỷ VNĐ, và thua lỗ đến 2.195 tỷ VNĐ, rõ ràng vi phạm quy định của Bộ Tài chính.
Trên thực tế, EVN đã nhập khẩu điện từ Trung Quốc với giá cao gấp 2-3 lần giá mua trong nước (1.500 đến 1.600 VND cho mỗi KW), đồng thời ép giá mua điện của các nhà máy thủy điện vừa và nhỏ trong nước (chỉ từ 800 đến 900 đồng cho mỗi KW). Cách kinh doanh ngược đời này của EVN đã đẩy các nhà máy thủy điện trong nước vào cảnh “sống dở chết dở”, và người dân phải chịu đựng cảnh tăng giá điện để bù lỗ cho EVN nhập điện với giá cao.Dư luận đã bức xúc đặt dấu hỏi về động cơ thực sự của EVN là gì? Phải chăng là do tiền “lại quả” mà phía Trung Quốc đã trả cho một số lãnh đạo EVN để ký những hợp đồng bất thường đó, khiến các vị này sẵn sàng bán đứng các doanh nghiệp trong nước và đẩy người dân vào cảnh cùng quẫn? Nếu đúng vậy thì đây là một nghịch lý không thể chấp nhận.
Với đặc quyền kinh doanh “một mình một chợ” không bị cạnh tranh, EVN đã thao túng giá ở tất cả các khâu (như nguyên liệu, sản xuất và phân phối). Trong khi PVN (Tập đoàn Xăng dầu) phải giảm giá xăng, thì EVN vẫn giữ giá điện cao ngất ngưởng. Không những thế, EVN còn dọa sẽ tiếp tục tăng giá chứ không chịu giảm giá điện. Mục tiêu chính của việc leo thang tăng giá là để EVN bù vào số lỗ khủng mà họ đã bị mất trắng khi đầu tư trái ngành.Nhưng nhờ cách đi đêm trót lọt, thay vì tăng giá điện mỗi lần 7% và phải báo cáo chính phủ, gần đây EVN còn được trao quyền “tiền tăng hậu tấu” bằng cách xé lẻ giá điện ra thành 3% -5% để tăng làm nhiều lần. Việc EVN được trao quyền này đồng nghĩa với việc sắp tới họ sẽ tăng giá điện nhiều lần hơn so với trước (dù mỗi lần cách nhau ít nhất là 6 tháng).
Nhận xét của các chuyên gia và báo chí
EVN là một mô hình lãng phí công quỹ vì đầu tư sai (gây thua lỗ), quản trị/điều hành kém (gây thất thoát), sử dụng nhân sự thân hữu (là con cha cháu ông). EVN hội tụ đủ điều kiện cơ bản của một nhóm lợi ích thân hữu là doanh nghiệp nhà nước và kinh doanh độc quyền. Khi làm phương án tăng giá điện, EVN muốn đóng dấu “mật” để dư luận không biết được họ chi phí những gì. Tại sao EVN không dám công khai minh bạch cho người dân (là khách hàng) biết, mà phải giấu giếm bằng văn bản có dấu “mật” để lý giải giá điện Việt Nam “thấp”?
Theo PGS Ngô Trí Long, “Đối với 2 mặt hàng sát sườn với người dân là điện và xăng thì nên có sự công khai, minh bạch để người dân biết và giám sát. Nếu đề xuất đóng dấu mật vào các tài liệu của hai ngành hàng này, sẽ gây ra sự bất bình trong nhân dân”. Theo quyết định số 34 (25/7/2017) về khung giá bán lẻ điện (giai đoạn 2016 – 2020), thủ tướng đã đóng dấu ‘MẬT’, trong đó duyệt mức giá bán lẻ điện bình quân tối đa là 1.906,42 đồng/kWh.Theo nhà báo Ngô Nguyệt Hữu, “EVN dọa thiếu điện, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc gắt, ‘Để thiếu điện sẽ có đồng chí mất chức’. EVN chỉ chờ có vậy để thò ra văn bản xin tăng giá điện, nhưng văn bản xin tăng giá của EVN được công bố không có chi tiết tăng lũy kế. EVN đã đưa Chính phủ và nhân dân vào thế đã rồi. Đó chính là sự lừa đảo nhân dân”.
Theo báo Lao Động, Bộ Công thương thông báo giá điện tăng 8,36%, nhưng “sau khi cầm trên tay hoá đơn tiền điện, người dân mới ngỡ ngàng khi con số không chỉ 8,36% mà tới 50-70%”. Theo VietNamNet, một nguyên nhân chính để EVN tăng giá là cách họ chia mức giá điện ra để dễ “móc túi” người dân. Đối với giá bán lẻ điện sinh hoạt, biểu giá điện vẫn chia thành 6 bậc, trong đó bậc thấp nhất là 0-50 kWh, bậc cao nhất là từ 401 kWh…
Theo báo Thanh Niên, giá điện chỉ bao gồm những chi phí vận hành và cung ứng điện. Nhưng có những khoản chi “trên trời” vẫn được đưa vào trong chi phí sản xuất kinh doanh điện. Đó là chi cho tuyên truyền tại các công ty điện lực, chi cho các đoàn của ngành điện lực đi tham quan nước ngoài. Các khoản lỗ (hàng chục ngàn tỉ đồng) do đầu tư trái ngành của EVN, đã bị Thanh tra Chính phủ phát hiện vẫn còn treo đó, nay được tính vào giá điện.Theo báo Lao Động, EVN đã vay khoảng 374,825 ngàn tỷ VNĐ (dài hạn) và 22 ngàn tỷ VNĐ (ngắn hạn). Ngay cả với nguồn lực tài chính khủng của mình (như thông báo), nhưng EVN vẫn có kết quả thu thuần bị âm ngày càng lớn từ hoạt động tài chính. Dư luận đặt câu hỏi trước tình hình giá điện ngày càng tăng, nhưng chất lượng dịch vụ không tương xứng, liệu đã đến lúc phải xóa bỏ độc quyền của EVN (như VNPT hay Vietnam Airlines).
Trong một nền kinh tế thị trường (thực sự) doanh nghiệp nào tùy tiện tăng giá là tự sát. Tuy “kinh tế thị trường định hướng XHCN” là một ngoại lệ (không giống ai), nhưng “định hướng XHCN” không có nghĩa là các doanh nghiệp nhà nước được tùy tiện tăng giá để phục vụ lợi ích nhóm. Làm như vậy chứng tỏ họ đang “tự diễn biến” và “tự chuyển hóa”.
Đến nay, ngành điện lực vẫn chưa có cạnh tranh, vì Việt Nam vẫn theo mô hình “kinh tế thị trường định hướng XHCN”. Tuy Việt Nam mang tiếng là “kinh tế thị trường” (và đòi thế giới công nhận), nhưng nhà nước vẫn kiểm soát và thao túng giá cả các mặt hàng chính yếu (như điện nước và xăng dầu). EVN vẫn giữ cái đuôi XHCN, nên không có đối thủ cạnh tranh. Vì vậy, muốn chống tham nhũng, phải kiểm soát quyền lực và đổi mới thể chế.EVN điển hình cho “ngạo mạn quốc doanh”, vì họ coi thường người dân (là khách hàng). Cách thức kinh doanh của EVN không khác gì cách phục vụ của những cửa hàng quốc doanh thời bao cấp, quen thói “xin-cho”. Tại sao EVN lại muốn đóng dấu “mật” vào phương án tăng giá điện? Người dân bức xúc phản ứng không chỉ vì hóa đơn tiền điện tăng vọt, mà vì thái độ ngạo mạn của EVN (là “đầy tớ”) đã coi thường và qua mặt dân (là “thượng đế”).
Thay lời kết
Không chỉ có EVN mà còn nhiều “quả đấm thép” khác như PVN (tập đoàn dầu khí), TKV (tập đoàn than-khoáng sản), cũng đều bê bối và lỗ khủng. Không hiểu chính phủ kiến tạo và liêm chính có xem xét và giám sát việc xử lý tập thể hay cá nhân nào đã gây ra thất thoát hàng ngàn tỷ VNĐ hay không. Nhưng đến nay, hầu hết những người trực tiếp điều hành các “quả đấm thép” gây ra lỗ khủng (như EVN) vẫn lên chức, hay hạ cánh an toàn.
Ông Đào Văn Hưng, cựu CEO/Chairman, EVN (1995-2000/2006-2012) là tác giả của mệnh đề “lỗ lũy kế” của ngành Điện lực. Dưới quyền ông, EVN thua lỗ nặng nề vì đầu tư trái ngành, xây nhiều biệt thự, chung cư, bể bơi, sân tennis, làm EVN phải trả lãi $1,5 triệu/ngày cho khoản vay 475.357 tỷ VNĐ. Nhưng ông Hưng đã được điều về Bộ Công thương (để hạ cánh an toàn), trong khi EVN vẫn áp dụng “lỗ luỹ kế” để tính vào giá điện cho người tiêu dùng.
Để kỷ niệm “Ngày Quốc tế Hạnh phúc” (20/3/2019) tại Việt Nam, EVN và Bộ Công thương đã quyết định tăng giá điện thêm 8,36% (như “đánh úp” người dân). Trong khi thứ trưởng Bộ Công thương Đỗ Thắng Hải đạo đức giả: “giá điện tăng làm mọi người đều có lợi”, chuyên gia kinh tế Nguyễn Đức Thành đã nói thẳng việc tổ chức tăng giá điện kiểu này là vô nguyên tắc, vô trách nhiệm, gây ra lộn xộn, “làm chúng ta mắc kẹt, như là con tin của EVN”.Dư luận cho rằng đợt tăng giá điện lần này đã làm bộc lộ EVN-BCT là một nhóm lợi ích, “bên trình bên duyệt phối hợp nhịp nhàng, cùng bắt tay nhau làm xảo thuật để nâng giá điện”, thậm chí định qua mặt cả quyết định của Thủ tướng. Liệu Thanh tra Chính phủ có làm rõ đúng, sai việc tăng giá điện hay không vẫn còn để ngỏ, phụ thuộc vào việc họ có thực sự lắng nghe dự luận, để làm minh bạch những góc khuất trong vụ việc này hay không.
Việc EVN tăng giá điện không chỉ gây ra phản ứng dây chuyền ở các lĩnh vực khác của nền kinh tế, mà còn có thể dẫn đến khủng hoảng về thể chế. Người dân và doanh nghiệp không chỉ phản ứng về giá điện cao hay thấp, mà còn bức xúc trước việc EVN được Bộ Công thương bảo kê, vẫn tiếp tục tăng giá điện một cách thiếu minh bạch (như lừa gạt họ) bất chấp hệ quả khó lường như “giọt nước làm tràn ly”. Đã đến lúc phải xóa bỏ độc quyền của EVN (cũng như VNPT) thì mới hy vọng khắc phục được nguyên nhân cũng như hệ quả khó lường.
Nguồn.http://www.viet-studies.net/kinhte/NQuangDy_TangGiaDien.html