Tạp cảm: Hai chữ tri âm

Đào Dục Tú

Ở đời mấy ai không có bạn.Mỗi khi xẩy ra sự cố gì liên quan hoặc liên tưởng đến bằng hữu,không hiểu sao tôi hay nhớ đến câu thơ của cụ Tú thành Nam “Tương tư lọ phải là trai gái-Một ngọn đèn khuya trống điểm thùng”..Mường tượng cụ Tú ngồi một mình với ngọn đèn khuya; trống cầm canh điểm một tiếng “thùng” càng làm cho đêm sâu thành Nam rơi vào cô tịch hoang liêu . Cụ đâu có nhớ nhân tình, cụ nói thế là nhớ bạn nam nhi trí cả đồng trang lứa rồi !Nghe nói bình sinh hai cụ Phan Bội Châu và cụ Tú Xương gặp nhau đâu chỉ một đôi lần gì đó thời cụ Phan tìm đường tìm “đồng chí” thực hiện hoài bão đông du cứu nước.Hóa ra ở mối tương giao tương tri này,thời gian dài ngắn chẳng có vị thế gì như người ta tưởng.

Thời gian cũng như  địa lý xa gần ,tương tự Lại nhớ câu thơ cổ mà nhiều người tâm đắc “Hữu duyên thiên lý năng tương ngộ-Vô duyên đối diện bất tương phùng”,có duyên với nhau thì ngàn trùng xa cách cũng thấy gần như là . . .gặp nhau vậy;còn đã vô duyên thì ngồi đối mặt. . . đối ẩm cũng xem như xa lăng lắc.Xa hay gần ,lâu hay mau đối với tiền nhân chọn bạn mà chơi chưa bao giờ thành “hòn đá thử” sức bền quan hệ, mà chính là thế giói tinh thần tình cảm của họ đã bắt được tần số song âm của nhau.Có hai loại sóng âm đặc biệt nhất trong mối tương giao giữa người và người là tình yêu trai gái ,lứa đôi vĩnh hằng và tình bạn hữu cao quý nên cụ Tú thành Nam mới nhắc nhủ người đời:”tương tư  lọ phải là trai gái”;đâu chỉ có trai gái mới nhớ nhau, cho dù đấy là nỗi nhớ đáng. . .kể ,đáng nể nhất ở trường đoạn thanh xuân đẹp nhất đời người.

 

Bạn tri âm, nhiều người biết xuất xứ từ một điển cổ văn học cổ Trung Hoa;chuyện Bá Nha với Tử Kỳ.Khi Bá Nha gẩy đàn,trong đầu  anh ta nghĩ gì ,cảm gì thì “phổ” vào tiếng đàn,ví như nghĩ đến suối reo thì tiếng đàn như có tiếng suối reo,nước chẩy vân vân. . .và duy nhất chỉ có anh chàng Tử Kỳ là “lắng tai nghe” thấy mà thôi.Nên khi Tử Kỳ qua đời (chắc vì bạo bệnh chết trẻ) Bá Nha cũng đập tan ” cây đàn nuôn điệu” của mình,nhìn đời bẳng nửa con mắt vì cho rằng thế gian này không còn ai “biết ” nghe ,biết thưởng thức ,biết thẩm âm tiếng đàn hàm chứa “tiếng nói trái tim” của anh ta nữa ! Thế mới biết người xưa cao kiến cao thủ quá trong việc chọn bạn mà chơi ,mà giao du học hỏi mà bồi bổ cho nhau thế giới tinh  thần tình cảm qua tuyệt diệu thế giới nghệ thuật cầm kỳ thi họa. “Tương tri như thế mới là tương tri” “Tri âm như thế mới là tri âm” đáng nghiêng mình kính nể, ngưỡng vọng chứ ! Đấy là, thường là các bậc hiền giả ,hiền sĩ, ” hiền nhân quân tử” (Chữ của Bà Chúa thơ Nôm); nghĩa là những người có học, có ” chữ  thánh hiền” ,những người cõng . . .ba bồ sách thiên hạ hoặc chí ít cũng  . . . cõng hòm sách sau lưng !. Còn người bình dân tương tư-nhớ nhau thì giản dị chất phác lắm lắm. Nhớ câu ca dao “Cơm ăn một bát lưng lưng-Uống nước cầm chừng để dạ thương em”. Thứ cơm ấy ,thứ nước ấy chắc chắn trăm phần không phải của nhà phú hào quen với của ngon vật lạ ,sơn hào hải vị,lại càng không phải đặc sản rừng ,đặc sản biển cộng “uyt-sơ-ki” Tây xịn bạc triệu đắt tiền . Có một thực tế không ai phủ nhận được là từ cổ chí kim,những mối tương giao tri âm bị tan vỡ bởi sự bội phản lọc lừa thì ở giới bình dân, ở người lao động mưu sinh nhọc nhằn bao giờ tỷ lệ cũng quá thấp, quá nhỏ bé so với giới thượng lưu quý phải quý tộc đại ca đại gia. Tự nhiên nhớ tới những câu ca dao vừa quen lại vừa lạ. “Một ngày hai bữa cơm đèn-Lấy gì má phấn răng đen hỡi chàng” ” Chồng ta áo rách ta thương-Chồng người áo gấm xông hương mặc người” “Trèo lên trên núi đốt than-Anh đi Tam Điệp em mang nón trình-Củi than nhem nhuốc với tình-Ghi lời vàng đá xin mình chớ quên”” Giơ tay mà ngắt ngọn ngò-Thương em đứt ruột giả đò ngó lơ” vân vân và vân vân. Người ta phải tri âm –biết tiếng nhau ,biết tình nhau lắm lắm mới có thể  cho nhau ,tặng nhau một tình người hồn hậu trong trẻo.  cao quý  như thế ở đời . Mà cuộc đời ngày xưa hết khổ  ải trầm luân thời phong kiến trung cổ ” một nghìn năm nô lệ giặc. . . .phương Bắc (!)” kéo thêm thời “một trăm năm nô lệ thực dân”  phương Tây xâm lược thời cận, hiện đại. Đặt những mối tri âm giữa người và người trong bối cảnh lịch sử vong quốc nô đen tối ấy có khác gì những đóa sen nở trên bùn ,ánh chớp giữa đêm đen.

 

Nghĩ lan man đến thới hậu hiện đại a-còng. Thôi thì đủ loại bạn ,đủ cấp độ bạn, kể cả hai thứ bạn đặc thù là bạn tình, tình nhân và bạn hữu,ai dám đoan chắc người tri âm thời nay đông hơn thời xưa về số lượng và cao  hơn thời xưa về chất lượng tinh thần ?Các cụ dậy con cháu,  cô đúc trong một câu  đại ý giầu không mê muội thay lòng ,nghèo không đổi dạ. Thay lòng đổi dạ, chuyện nhỏ ,chuyện thường nhật thời nay mất rồi ! Các cụ còn hoàn thiện vở chèo tuyệt hay về tình bạn Lưu Bình Dương Lễ, khán giả thời nào cũng nhiều người mê .Nhớ thời chống Mỹ cứu nước xem đoàn chèo trung ương diễn ở rạp Đại Nam vở này cũng như vở Kim Nham với tài diễn xuất của Diễm Lộc ,Chu Văn Thức, nhiều chị ,nhiều cụ bà mau nước mắt vừa xem vừa sụt sùi ,vô khối cô gái trẻ mắt đỏ hoe  rưng rưng cảm động. Một thời đã qua, thật đáng nhớ và đáng tiếc quá ! Hình như trong cuộc sống cạnh tranh ,bon chen và cả lọc lừa  tinh ma giả dối  cùng quấ nhiều bất trắc bất an hiện nay, không hiếm nơi ,không ít chỗ tri âm lặn sâu đâu chẳng thấy, chỉ thấy nổi lên quá lắm kẻ tùy thời trục lợi, kẻ tri kỷ- không phải theo nghĩa tri âm tri kỷ tốt đẹp, mà là chỉ biết có mình, thực chất là tư lợi vị kỷ và tri. . .tiền tài quyền lực; điển hình là đủ loại “nhóm lợi ích” kích cỡ to nhỏ đông đàn dài lũ từ trên cao xuống dưới thấp mà có vị quyền cao chức trọng quyết liệt định danh đó là bầy sâu ăn hết phần của dân không từ thứ gì ! Bầy sâu ấy đang thao túng quyền lực nghiêng trời lệch đất, gặm mòn lòng tin..Tự nhiên nghĩ tới câu thơ của cụ Nguyễn Gia Thiều trong Cung Oán Ngâm Khúc ‘Vui gì thế sự mà mong nhân tình”. Không mong có /được nhân tình ,tình người, hỏi làm sao mà sống yêu đời ,vui đời đây, thưa quý vị ?! ./ .

7 phản hồi to “Tạp cảm: Hai chữ tri âm”

  1. montaukmosquito Says:

    Chống Mỹ cứu nước đã trở thành chống Mỹ để phá nước tan hoang .

  2. trọng lú Says:

    Bây giờ là liếm giày mỹ cứu nước…thằng nào thằng nấy được qua mỹ liếm mặt mày hớn hở…đéo biết nhục quốc thể là cái đếch gì cả !

  3. montaukmosquito Says:

    Con người nhân nghĩa, thủy chung là sau khi xe duyên cùng tướng cướp thì phải một lòng một dạ với tên tướng cướp, ủng hộ và tiếp tay mọi quyết định cướp của giết người của nó, ủng hộ và không rời bỏ nó bất chấp hàng triệu triệu người là nạn nhân của nó, bất chấp cả nhân loại lên án và phỉ nhổ nó .

    Đã hết thời “Con không chê cha mẹ khó, đảng viên không chê Đảng nghèo”. Đảng viên có thêm một lý do –ngoài lý tưởng Cộng Sản, tất nhiên- để ủng hộ Đảng . Nếu chủ giàu thì chó cũng được ăn ngon, Đảng giàu thì đảng viên cũng ăn ngon mặc đẹp . Sướng thế còn kêu ca gì nữa!

  4. Tin thứ Ba, 25-03-2014 « BA SÀM Says:

    […] Tạp cảm: Hai chữ tri âm (Bà Đầm […]

  5. Thứ Ba, 25-03-2014 – NGUY CƠ TỪ VIỆC TRUNG QUỐC GIA TĂNG ĐẦU TƯ VÀO VIỆT NAM | Dahanhkhach's Blog Says:

    […] Tạp cảm: Hai chữ tri âm (Bà Đầm […]

  6. NHẬT BÁO BA SÀM : TIN THỨ BA 25-3-2014 | Ngoclinhvugia's Blog Says:

    […] Thái, Hàn rêu rao người Việt trộm cắp, ăn tham, xả rác (Bà Đầm Xòe). – Tạp cảm: Hai chữ tri âm (Bà Đầm Xòe). – TỪ ĐIỂN TIẾNG NGHỆ BẰNG VĂN VẦN (Nguyễn Trọng Tạo). […]

  7. do choi tinh duc la gi Says:

    When I initially commented I clicked the “Notify me when new comments are added” checkbox and now each
    time a comment is added I get three e-mails with the same comment.
    Is there any way you can remove people from that service?
    Bless you!

Trả lời Tin thứ Ba, 25-03-2014 « BA SÀM Hủy trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s


%d bloggers like this: