Khóc, cười ở Hội Văn học nghệ thuật Bình Phước

PGS,TS Mai Hảo

11/03/2014

Kì I: Xin ông Phạm Hiến “chớ trèo lên thơ”

1

Tạp chí Văn nghệ Bình Phước số 12/2013, ông Phạm Hiến (Phó Tổng Biên tập Tạp chí Văn nghệ Bình Phước) “dạy” bạn đọc rằng: “Làm báo văn nghệ cần có phong cách tinh tế về văn nghệ”. Thường người ta chỉ nói “cái nhìn tinh tế”, “ửng xử tinh tế”, nhưng ông Phạm Hiến đòi hỏi rất cao ở người làm báo văn nghệ phải có “phong cách tinh tế” tức là người đó phải có trình độ tri thức một cách hệ thống chuyên biệt và độc đáo, tinh tế khi làm báo văn nghệ.

Lời tuyên ngôn của ông Phạm Hiến đã cuốn hút tôi buộc phải đọc lại chuỗi bài của ông đăng trên Tạp chí Văn nghệ Bình Phước. Tạp chí Văn nghệ số 4/2011, ngay trong phần sa-pô (chapeau) bài “Làng bên phố – Hoài niệm của người lính giàu cảm xúc” ông viết: “Thú thật, ở tỉnh Bình Phước (theo phỏng đoán của tôi) có một người viết văn và làm thơ với những tác phẩm có chất lượng đồng thời mang phong cách riêng; giàu vốn ngôn ngữ diễn đạt, giàu hình tượng; giàu cảm xúc hoài niệm về một thời đã xa như Lê Viết Liệu là không nhiều. Đầu tháng 3/2011 tập thơ “Làng bên phố” của anh đã ra mắt công chúng (Nhà xuất bản Thanh Niên), hình thức đơn giản nhưng nội dung đã làm nhiều bạn đọc quan tâm và rơi nước mắt!”.

Thứ nhất về cái tít của bài viết: Chưa nói đến nội dung, ngay cái tít bài “Làng bên phố – Hoài niệm của người lính giàu cảm xúc!” đã thể hiện chả có gì là “tinh tế” vì muốn có thơ hay người làm thơ phải “giàu cảm xúc” là chuyện đương nhiên. Thơ là loại hình nghệ thuật ngôn từ giàu cảm xúc nhất, dễ lay động lòng người nhất. Cái tít dễ dãi, sáo mòn này chẳng đưa lại thông tin gì mới mẻ cho người đọc vậy thì “tinh tế” ở đâu?

Thứ hai, phần sa-pô: Ông viết “…những tác phẩm có chất lượng đồng thời mang phong cách riêng; giàu vốn ngôn ngữ diễn đạt, giàu hình tượng; giàu cảm xúc hoài niệm”…

Tác phẩm có “chất lượng” đương nhiên là phải có “phong cách riêng” rồi. Vế “đồng thời mang phong cách riêng” trở nên thừa. Thơ hay thì nhất thiết phải giàu vốn ngôn ngữ diễn đạt, giàu hình tượng; giàu cảm xúc… Vấn đề này không phải là phong cách riêng mà là những tố chất chung bất luận nhà thơ nào cũng phải có. Bạn đọc chỉ mong ông vạch ra được cái phong cách riêng độc đáo, tinh tế trong thơ Lê Viết Liệu cụ thể như thế nào thôi. Ông hạ câu: “hình thức đơn giản nhưng nội dung đã làm nhiều bạn đọc quan tâm và rơi nước mắt”. Câu này tôi e hơi sáo và chủ quan, vì thời buổi này làm thơ để bạn đọc “rơi nước mắt” theo kiểu cải lương là hơi khó. Tập thơ “Làng bên phố” của Lê Viết Liệu giàu chất triết lí suy tư và nỗi niềm trăn trở trước hiện thực đời sống chứ không phải hay theo kiểu “rơi nước mắt” cải lương như ông Phạm Hiến thẩm định và bình luận.

Thứ ba, phần thẩm định và bình luận: Tôi xin trích nguyên một đoạn văn chỉ có 2 câu nhưng có tới 114 chữ. Riêng câu thứ 2 có tới 82 chữ, sử dụng hai lần dấu hai chấm (:) trong một câu. Ông Phạm Hiến viết sai ngữ pháp và diễn đạt hết sức rối rắm: “Sự hấp dẫn của tập thơ ngoài tính đa dạng của các mảng đề tài sáng tác, lối viết giàu hình ảnh, biểu cảm còn phong phú cả thể loại sáng tác. Người đọc dễ nhận diện những mảnh vỡ của cuộc đời hay nhát cắt của lịch sử gắn với từng số phận và khi xâu chuỗi những nội dung của tác phẩm chúng ta như có được một truyện kí sắp đặt bằng lộ trình thời gian là thước đo của cuộc đời: cũng có điểm xuất phát, sự trưởng thành và những mất mát đau thương, rồi tổng hợp tích lũy vốn sống: Lời mẹ; Tìm lại tuổi thơ; Ngày ấy; Xuân người; Cổng làng; Người chiến sĩ ra đi; Kỉ vật thời son trẻ; Hoài niệm chiến khu; Niềm tin theo Đảng; Tâm sự đêm tân hôn; Thơ tặng bạn già; Đời nghệ sĩ; Khinh đời; Thọ Trường cảm tác”…

Tôi không hiểu ý ông định nói gì. Thơ của Lê Viết Liệu là những tứ thơ và cảm xúc bất chợt chứ sao lại “xâu chuỗi những nội dung của tác phẩm chúng ta như có được một truyện kí sắp đặt bằng lộ trình thời gian là thước đo của cuộc đời”!(?)…

Thứ tư, thẩm định sai bản chất nội dung thơ: Ông Phạm Hiến viết: “Tình yêu cuộc sống trong thơ Lê Viết Liệu dạt dào, trữ tình, tự sự, ngoài sự trải nghiệm của tác giả còn có vốn hiểu biết rộng đa chiều, đa diện, đôi khi còn dí dỏm – hài hước để nói lên cái bi kịch… “Để anh hát ru em ngủ!/ Nuôi con không quản tháng ngày/ Muộn màng đôi lần sinh nở/ Dị hình, coi như trắng tay!”…

“Tình yêu cuộc sống trong thơ Lê Viết Liệu dạt dào” là đúng rồi, còn “trữ tình, tự sự” thuộc về phương pháp sáng tác không thể bổ nghĩa cho vế trên được. Cách diễn đạt trên cho thấy ông Phạm Hiến nhầm lẫn khái niệm, thiếu tri thức căn bản và khả năng thẩm định văn chương.

Về nội dung đoạn thơ trên mà ông bình là “dí dỏm – hài hước” ư!(?). Có lẽ các em học sinh tiểu học cũng thấy nỗi đau của tác giả trong bi kịch do hậu quả chất độc da cảm để lại: “Muộn màng đôi lần sinh nở/ Dị hình, coi như trắng tay!”…

Một bài viết như vậy mà Ban Biên tập đã cho in hai lần. Ngoài tạp chí Văn nghệ Bình Phước, bài này còn được đăng trong “Tuyển tập Văn học Bình Phước 2006 – 2011”.

Thôi ông Phạm Hiến ạ, nhà thơ Tú Xương đã dạy: “Yêu sông yêu núi thì trèo/ Yêu thơ xin chớ có trèo lên thơ” ông nhé! (Kì sau tiếp)

PGS,TS Mai Hảo

8 phản hồi to “Khóc, cười ở Hội Văn học nghệ thuật Bình Phước”

  1. Tháp Bút Says:

    Nên giải tán các hội quốc doanh mậu dịch vì nó dùng tiền thuế nhân dân lũng đoạn văn học nghệ thuật thành lợi ích nhóm, tác phẩm chả ra sao, lãnh đạo hội đa phần do tỉnh quen biết hoặc đồng hương chỉ định, bầu là hợp thức!Nhiều nơi lấy cán bộ tuyên giáo, dân chính đảng làm.Cơ chế hội hè quốc doanh nửa nạc nửa mỡ này đã quá lạc hậu so với dòng chảy quốc tế, nó giống như dân man rợ làm văn nghệ giữa thế giới văn minh!

    • montaukmosquito Says:

      Tôi phản đối giải tán các hội văn nghệ quốc doanh mậu dịch . Họ dùng tiền thuế để làm trò hề và lập băng đảng, đối với tôi, là rất hữu ích . Miễn là họ đừng viết văn hay làm văn nghệ .

      Nếu chúng ta không thành công trong việc xây dựng chủ nghĩa xã hội thì cũng phải vớt vát cho bằng được chủ nghĩa xã hội đen .

  2. Tin Chủ Nhật, 15-03-2014 « BA SÀM Says:

    […] Khóc, cười ở Hội Văn học nghệ thuật Bình Phước 14/03/2014 […]

  3. Tin thứ Bảy, 15-03-2014 « BA SÀM Says:

    […] Khóc, cười ở Hội Văn học nghệ thuật Bình Phước 14/03/2014 […]

  4. Anhbasam Điểm Tin thứ Bảy, 15-03-2014 | doithoaionline Says:

    […] PGS TS Mai Hảo: Khóc, cười ở Hội Văn học nghệ thuật Bình Phước (Bà Đầm […]

  5. NHẬT BÁO BA SÀM : TIN THỨ BẢY 15-3-2014 | Ngoclinhvugia's Blog Says:

    […] xuất sắc nhất thế kỉ 20 sẽ biểu diễn tại Hà Nội (VnM). – PGS TS Mai Hảo: Khóc, cười ở Hội Văn học nghệ thuật Bình Phước (Bà Đầm Xòe). – CÚN NHỚN, CÚN CON (Hoàng Hải Thủy). – Phan Châu Thành – Tản […]

  6. Thứ Bảy, 15-03-2014 – Tướng Lê Đức Anh loanh quanh trước trách nhiệm để mất Gạc Ma – Toàn cảnh màu xám của ngành nông nghiệp | Dahanhkhach's Blog Says:

    […] PGS TS Mai Hảo: Khóc, cười ở Hội Văn học nghệ thuật Bình Phước (Bà Đầm […]

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s


%d bloggers like this: