THƠ DỞ, VĂN DỞ… ĐANG ĐẮT GIÁ

 Trần Mạnh Hảo

Bãi rác ở Lương Đình ( Hà Nội) cung có đủ loại màu sắc

Bãi rác ở Lương Đình ( Hà Nội) cung có đủ loại màu sắc

Kẻ viết bài này đã có hơn 50 năm kinh nghiệm làm thơ dở, nên gã có một giác quan khá nhậy bén khi phát hiện ra thơ dở trong các cuộc thi thơ hoặc trong các giải thưởng văn học tầm quốc gia đến các giải thưởng thơ ca làng xã. Hơn 50 năm trước, gã đã từng được in thơ trên khá nhiều báo ( tất nhiên là báo quốc doanh), nhất là báo tỉnh ( Nam Định) của gã. Khá nhiều bài thơ của gã sến và sáo mòn như thế này, trích trong bài “Mùa vải” :

“Quả vải như trái tim

Hồng tươi khi hè đến

Tiến con tu hú chìm

Vào mùa hè thương mến”

 

Thơ của chính gã mà giờ đọc lại, gã còn ngượng lắm.  Nhưng hơn 50 năm trước, phỏng có kẻ nào liều mạng uống mật gấu chê bài thơ rất “hồng tươi”, rất “thương mến” này của gã là dở và sáo, xin có giời làm chứng, gã sẽ thù kẻ đó suốt đời. Xem ra, những nhà thơ được giải thưởng các cuộc thi thơ, hoặc trong các mùa xét giải thưởng thơ thường niên của hội này tỉnh nọ bị gã chê dở, chắc sẽ thù gã đến muôn đời muôn kiếp không tan. Và giờ đây, ngót 70 tuổi, gã đã sản xuất ra một sự nghiệp thơ mà những bài thơ dở ( dở một cách gan ruột) đếm hoài không xuể.

Nghĩ cho cùng, ngay cả thiên tài thơ Nguyễn Du, trong “ Truyện Kiều” nếu vạch lá tìm sâu vẫn soi thấy mươi mười lăm câu dở. Chế Lan Viên mới 16 tuổi đã cho xuất bản một siêu phẩm thơ tuyệt vời là “Điêu tàn”; sau khi theo kháng chiến ông cho ra một tập thơ rất dở có tên là “ Gửi tới các anh”, để rồi năm 1960 mới xuất chiêu một tập thơ có nhiều bài hay là tập : “Ánh sáng và phù sa”.Ngay trong tập thơ rất hay này, thi tài Chế vẫn còn có mấy bài thơ dở ví như bài : “Ngô tổng thống trong dinh thuốc độc”…

Vậy thì gã việc gì phải xấu hổ khi có rất nhiều kinh nghiệm về thơ dở và làm thơ dở ?

Hôm rồi, nhân chuyện gã phê bình ba bài thơ nhất nhì của cuộc thi thơ trên Facebook là dở, có một bạn “còm” ( phản biện) chê gã “cũng làm thơ về váy đó thôi”, sao dám chê bài thơ “ Mùa phơi váy” là thơ xoàng xĩnh? Bạn “còm “ kia bèn trích nguyên cả bài thơ của gã : “Bài thơ trên váy”  viết cách đây hơn 30 năm trước có in trên mạng http://gio-o.com rồi chê ỏng chê eo là Trần Mạnh Hảo cũng là một tay làm thơ dở có hạng :

thơ TRẦN MẠNH HẢO

BÀI THƠ TRÊN VÁY

Tưởng nhớ nữ sỹ Hồ Xuân Hương

Mở ra một cái váy trời
Qụat cho thế sự tơi bời lá hoa
Chành ra ba góc dư ba
Hỏm hòm hom thế mới là văn chương

Giời ghen ông phủ Vĩnh Tường
Đứt đuôi nòng nọc tình dường bôi vôi
Xót thân quả mít nằm phơi
Miệng càn khôn ghẹo cọc trời tùm hum

Trách Chiêu Hổ sợ hang hùm
Bao nhiêu quân tử khuất lùm rêu con
Cái khuôn tạo hoá méo tròn
Để cho hậu thế mãi còn ngẩn ngơ ?

Hồng nhan từ độ trơ trơ
Nước non một bánh trôi bờ dại khôn
Mắt dao cau liếc rách hồn
Ốc nhồi xưa vẫn phơi trôn lên trời

Bao nhiêu vua chúa qua rồi
Chỉ còn chiếc váy tốc trời thi ca

Hà Nội 1980
Trần Mạnh Hảo

http://www.gio-o.com/TranManhHaoTho1.html

Có lẽ những vị trong các ban giám khảo các cuộc thi thơ, các cuộc xét giải thưởng thơ hàng năm và các vị chuyên môn tâng bốc các tập thơ dở lên thành thơ hay để kiếm lợi toàn là những nhà thơ làm thơ hay chuyên nghiệp vào loại nhất nước? Có thể họ chưa từng làm ra một bài thơ dở bao giờ, do đó họ không còn khả năng phát hiện ra thơ dở ở kẻ khác như gã làm thơ dở chuyên nghiệp Trần Mạnh Hảo này. Với phương trâm của nhà thơ Tế Hanh : “Đọc câu thơ đồng chí tưởng thơ mình”, họ – các ban giám khảo chuyên nghiệp ấy đọc thơ dở của kẻ dự thi mà cứ ngỡ thơ mình; tình đồng chí làm họ mờ mắt, nên chấm thơ dở thành thơ hay chăng ?

Kẻ viết bài này có một ông bạn làm thơ đã vào tuổi U 80 tên Q. thi thoảng gặp nhau thưởng đùa rằng : “ Mình phục chúng nó quá. Chúng nó làm bài thơ nào là thành bài thơ dở ngay. Còn mình làm bài thơ nào giời bắt cũng thành thơ hay, muốn làm một bài thơ dở mà than ôi không sao làm nổi”. Có lẽ những nhà thơ trong ban giám khảo các cuộc thi thơ, cũng giống như ông bạn Q. này ở khả năng không sao làm nổi một bài thơ dở …?

Làm thơ là quyền của mỗi người. Làm thơ hay có khi bị chém đầu như vua thơ Cao Bá Quát, hay như vua bình văn chương Thánh Thán thời nhà Thanh bên Trung Hoa. Chao ôi, thi tài, văn tài có khi thành đại họa cho mình và người thân, gã chả báu. Ở ta các bác Trần Dần, Lê Đạt, Phùng Quán, Hoàng Cầm, Phùng Cung, Hữu Loan… bị họa vô đơn chí cũng bởi tài làm thơ hay đấy ru ? Làm thơ dở cũng là quyền thiêng liêng của mỗi người. Chúng tôi, kẻ viết bài này, chưa từng viết một bài phê bình bất cứ ông nào bà nào làm thơ dở, trừ những bài bốc thơm khen láo và các bài thơ được giải lại rất chi là dở mà thôi.

Lỗi tôn vinh thơ dở thuộc về những ban giám khảo. Thơ hay không chấm lại toàn chấm cho thơ dở được nhất nhì là sao ? Trong hai chùm thơ của người làm thơ trẻ Sâm Cầm được nhà thơ Phan Hoàng giới thiệu trên internet, thấy hai bài dở nhất của cô là “ Sài Gòn, Sài Gòn” và “ Nấc cụt” được ban giám khảo chọn trao giải nhất cuộc thi thơ trên Facebook. Các bài khác trong hai chùm thơ này của Sâm Cầm đều có thể gọi là loại khá hoặc trên trung bình. Chê hai bài thơ dở được tôn vinh kia là chúng tôi chê ban giám khảo mắc bệnh mù thơ chứ không chê Sâm Cầm, vì cô không hề có lỗi. Xin trích ra một số câu thơ khá xúc cảm của Sầm Cầm :

“Nắng cong chỗ em ngồi rồi anh ạ

Em đi tìm mùa thu trên những nóc nhà

Buổi sáng của em trên tàn cây xanh


Có con chim hót tên người vừa kịp biết

Bông cúc nhỏ đã một thời đi lạc


Và ta buông khi chưa kịp bắt đầu
Và mùa thu chưa kịp về trên nóc nhà sau những đêm mất ngủ”

 (Trích trong bài thơ : “Rồi cũng hút xa” của Sâm Cầm)

“nàng sẽ đi ngược từ phía hoàng hôn
không đi bằng gương soi mà đi bằng đôi mắt sáng
….

 có vài người đàn bà đối diện với cơn mưa và một căn phòng
nàng vẽ cho họ nhiều chiếc gối
vật thể để ôm và không bao giờ nguy hại “

( trích trong bài thơ : “Nào biết trước gai đâm” của Sâm Cầm)

 Người làm thơ dở ở ta còn nhiều hơn sao trời. Thậm chí nhìn vào góc độ truyền thông đại chúng, những người làm thơ dở có khi còn có công gây cười giúp ta xả stress; ví như các chương trình “ Chiếc nón kỳ diệu” của anh Tuấn Tú trên VT 3 làm người nghe cười vỡ bụng vì các bác, các em, các chị dự thi thi nhau nói thơ, kể thơ bằng vè, tấu, tuy rất là phản thơ, lại được anh Tuấn Tú khen hay….

Thơ dở đang lên giá vùn vụt. Trong hơn mười năm gần đây, các tập thơ giở được giải có khi lên với vài ba trăm triệu. Các giải thi thơ rời cũng được giải một hai bài giá lên vài ba chục triệu. Không có đơn vị nào tổ chức thi thở dở văn dở cả. Họ thi thơ hay văn hay nhưng khi trao giải thưởng lại toàn trao cho những tập thơ dở nhất, tập văn dở nhất mà thôi. Ngay cả những đợt trao giải thường niên của đơn vị nọ, ban giám khảo mù thơ vẫn quyết chọn những tập thơ dở nhất để trao giải mới là lạ. Những tập thơ hay của Cát Du, Nguyễn Thị Đạo Tĩnh, Nguyễn Thị Ánh Huỳnh… đều bị loại để nhường chỗ cho nền thơ dở lên ngôi.

Khi hầu hết các cuộc thi văn học, thi thơ không lấy tiêu chí hay dở làm trọng, mà căn cứ vào nhiều động cơ phi văn học, thì than ôi nền văn học nước nhà không còn nữa. Do đó, thơ dở trở thành kiểu mẫu, thành gương soi cho lớp trẻ, cứ thế mà viết, càng dở càng hay các cháu các em ơi, càng dở càng hi vọng được giải. Khi thơ dở được cấp quốc gia đến cấp phường xã tôn vinh thì cũng là lúc nền văn học nước nhà đã  chết.,.

Sài Gòn 01-8-2013

Trần Mạnh Hảo

8 phản hồi to “THƠ DỞ, VĂN DỞ… ĐANG ĐẮT GIÁ”

  1. Nói Thật Says:

    Thi thơ trên Phây-xít-búc cũng như họp xóm ở quê tôi, các bà, các ông hay “bắt xắp” vài câu rồi hò lên lấy “không khí” cho buổi họp vui vẻ. Ví dụ:
    Cây đùng đình lá cũng đùng đình
    Có anh vệ quốc đang rình thằng Tây.
    Hay là:
    Cây đa ba nhánh chín chồi
    Thằng Bô-la-éc có hồi chết oan.

    Có gì mà phải phân tích, chê bai Thơ trên phây-xít-búc.

  2. Gộc Says:

    Thân tàn lực kiệt tay zun
    Vả vào mõm gặp răng cùn lợi trai…

    Ông Hồ mới thực là tài
    Chối từ zanh hiệu là ngài vua thơ*

    Xuân Hương gọi lũ ngơ…
    Tố- Điềm thơ thợ trườn trờ lên cao!

    Hủ nho xứ Vẹt học Tào
    Làm quan sau trước phải lào phào thơ

    *Sanh thời, ông nói với đệ

  3. montaukmosquito Says:

    Không phải thơ dở, mà là thơ dởm . Thơ dởm cũng có cái hay của nó, cũng như báo lá cải đôi khi đọc cũng vui ra phết . Nhưng giữa báo lá cải và thơ dởm, tớ chọn báo lá cải . Quần lót Ngọc Trinh đáng xem hơn thơ Sâm Cầm .

  4. trọng lú Says:

    Văn thơ cộng sản vn dở không nói được…phải nói là dở như cứt

  5. LINH TRON Says:

    MẤY ÔNG TỪ HÀ NỘI VÀO CÓ ĐỌC ĐÉCH GÌ ĐÂU.BỌN PHƯỜNG XÃ CÓ ” QUYẾT ĐỊNH TẬP THỂ RỒI” CÁC VỊ VÀO NHẬU CHƠI GÁI CHO ĐÃ RỒI Ừ THEO .

  6. Lê Mao Mác Says:

    Ở một xứ sở mà thằng y tá nhà binh cũng leo lên ghế thủ tướng, một gã văn công xã ngồi chót vót ngôi thường trực ban bí thư, gã bất lực cổ hủ nhạt thếch làm vua… thì thơ thối chẳng lên ngôi mới là chuyện lạ!

  7. Văn Says:

    Nói thẳng ra, TMH là một con người phân thân: một nửa đại diện cho “lề phải”, một nửa đứng về phía “lề trái”. Nửa nào cũng cực đoan, ngoa ngoắt, tự cao, trịch thượng… Xin các vị tỉnh táo, đừng “tát nước theo mưa” cùng ông ta mà mang tiếng đấy…

  8. Tu Nguyen Says:

    BIEN MAN NON XANH..NGUOI THAN THIEN…!
    Thiet nghi rang de tai THO ma cac nguoi nhan xet va coi thuong nen Van hoa Viet Nam het suc ban thiu ..nguoi co tam dia ban thiu nhu vay lam sao ma cam nhan duoc Thơ day..!
    Tho la mot su cam xuc that su cua tam hoi de roi nang len va tuong trao qua dong but than thien de khi nguoi ta doc len duoc dong cam voi minh…THO la hinh anh lung linh goi gam vao ngoi but tai hoa…la am thanh ngot ngao duoc tam hon nhiep duoc….Dung nen che Tho vi Tho khong co toi .,.chi toi cho minh nan not de lam tho nhung tam hon thi trong rong ..!

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s


%d bloggers like this: