Sự dễ dãi không làm nên giá trị thi ca

Trần Mạnh Hảo
hao 1
TNc: Chúng tôi vừa nhận được  bài phản hồi ý kiến của Liêu Thái của nhà thơ TMH. Chúng tôi tôn trọng những ý  kiến khác nhau và cố giữ một thái độ khách quan. Chỉ xin các bài tranh luận  không nên động chạm đến đời tư như thói quen của một số tờ báo, nhà đài yếu lí  lẽ.  

Nhân đọc bài của tác giả Liêu Thái trên báo mạng của nhà văn  Trần Nhương : http://trannhuong.com   :  “Trần Mạnh Hảo – một kiểu ‘phán rơm’ trong văn học”, chúng tôi có mấy lời thưa  riêng với ông ( hay bà?) Liêu Thái và các quý độc giả như sau.

Tuy nhiên, bài này ông Liêu Thái đã in trước tiên trên  website Tiền Vệ

Trần Mạnh Hảo – một kiểu ‘phán rơm’ trong phê bình văn học   [đối thoại]
http://tienve.org/home/activities/viewThaoLuan.do?action=viewArtwork&artworkId=14994

Mở đầu, Liêu Thái viết :

Trong các bài “Trạng nguyên thơ, hay là Trạng… nguyên  hình?” và “Sao Hội nhà văn Việt Nam lại hè nhau tiễn thi ca lên đoạn đầu đài?”,  ông đưa ra và trích những luận điểm cơ bản để cho thấy: Mai Văn Phấn, Đinh Thị  Như Thúy, Đỗ Doãn Phương, Từ Quốc Hoài không phải là những tài năng thi ca, sự  cách tân của họ là “vô lối”, và những trạng nguyên thơ này không xứng  đáng.

Rất lạ, hai bài viết của chúng tôi đã in trên các blog và  website, tuy chúng tôi có gửi cho Tiền Vệ nhưng web này không cho in; cớ sao nay  Tiền Vệ lại dùng Liêu Thái để lên án chúng tôi bằng những từ ngữ ghê gớm mà  không hề chứng minh .
“ông Trần Mạnh Hảo là người viết cẩu thả, thiếu tính  khoa học, võ đoán và có đôi chút hằn học nào đó ẩn chất bên trong bài viết của  ông.”…“mặc sức la lối, chê bai, thậm chí mắng nhiếc tác giả”…“oang oang chê,  oang oang mắng nhiếc người khác.”…“Đây là gì nếu không phải ông rất rành kĩ  thuật tìm đồng minh để đánh hội đồng một ai đó bằng cách xếp người sắp bị đánh  vào phe đối lập, “phe đỏ”, vào vị trí việt gian rồi sau đó mặc sức đấu tố, sỉ  vả, khiến cho người ta tối mặt tối mày, không có đường ra vì ra hướng nào cũng  gặp cửa tử?!”…“ông đã bịp độc giả, lừa mị họ bằng thứ ngôn ngữ rỗng tuếch, đao  to búa lớn… Ông đã rơi vào loại phê bình võ đoán, phán rơm”.

“Chính vì thái độ quá xem thường độc giả (trong đó có  tôi) của ông Trần Mạnh Hảo mà tôi buộc phải ngồi vào bàn viết những ý rời  này.”.. “luận điểm không logic”…“biết kĩ thuật đánh người”…“thiếu thao tác phân  tích khi đưa ra những phán xét có tính sinh sát tới tác giả mà ông nhắc đến;”…   “Cố tình bóp méo những khái niệm hầu chứng minh là mình đúng”…” Viết bằng một  thái độ hằn học của lối phê bình ‘phán rơm’.”… “gắp lửa bỏ tay người” hoặc “ngậm  máu phun người”

Trước hết chúng tôi xin thưa với ông Liêu Thái về một từ  rất lạ, một khái niệm mới ông đưa ra là từ “Phê bình “ Phán rơm””. Khái niệm “  phê bình phán rơm” chưa có trong từ điển, càng chưa có trong các khái niệm học  thuật, của riêng ông Liêu Thái khiến chúng tôi chửa minh tường. Ông Liêu Thái có  thể trình lên Uỷ ban từ điển quốc gia, xin cấp bằng phát minh ra từ ngữ mới,  khái niệm học thuật mới; hi vọng ông có thể được thưởng tiền. Nhưng trong đơn  xin cấp bằng phát minh ra từ vựng mới, ông nên nghe chúng tôi mà chua những lời  gợi mở này. Lời ấy như sau :

Khái niệm “phê bình “ phán rơm” “ là một khái niệm đa ngữ  nghĩa chiết ra từ phương pháp luận hậu hiện đại, gồm các nghĩa con được trích (  triết) ra từ nghĩa mẹ như sau:

-nghĩa một : “phê bình “ phán rơm” là cách gọi những tay ngứa  mồm hay đả kích những người phơi rơm trên đường
– nghĩa hai : diễu cợt những  kẻ hay chỉ trích người khác mà đầu óc mình rối tung như có rơm rạ lợp trên  đầu
– nghĩa ba chê trách những người nông dân không biết đánh đống rơm cho  đúng cách
– nghĩa bốn : chê bai những nhà phê bình hay phán lung tung như rơm  như rác
-nghĩa năm : diễu cợt các ông phán thời xưa giàu nhưng ngô nghê như  bù nhìn rơm…

Thưa ông Liêu Thái, trong các ý nghĩa con của khái niệm từ  ngữ mẹ “ Phê bình phán rơm” trên của ông, ông dành cho chúng tôi ý nghĩa nào ạ  ?

Sau khi kết tội chúng tôi một lô một lốc những sai trái, bậy  bạ mà không hề dẫn chứng, ông Liêu Thái đùng đùng trích dẫn rất dài nhiều đoạn  trong hai bài viết của chúng tôi vừa dẫn trên. Do ông không đọc kỹ hai bài viết  của chúng tôi, mắt nhắm mắt mở vì phương pháp luận “ phê bình phán rơm” đắc ý  ông vừa tìm được, bụng dạ hí hửng tên Trần Mạnh Hảo già mồm kia có mà ngạt thở  vì rơm ngôn từ Liêu Thái ta phủ nhà ngươi ngạt thở, nên ông đã chữ tác đánh chữ  tộ, nhầm lẫn cho những lời nhà phê bình Đỗ Ngọc Yên và nhà văn Nguyễn Hiếu là  lời của Trần Mạnh Hảo. Và thế là TMH tôi tự nhiên bị thế mạng cho hai đồng  nghiệp kia. Chao ôi, là ông Liêu Thái, rơm với chẳng rạ, phê với chẳng  bình…

Xin ông Liêu Thái đọc kỹ bài của chúng tôi, xem ông đang “  đánh ai” : Trần Mạnh Hảo hay Nguyễn Hiếu hay Đỗ Ngọc Yên ? Ông trích ra lời  Nguyễn Hiếu và Đỗ Ngọc Yên trong bài viết của tôi rồi đổ cho tôi viết. Phê bình  phê bèo như vậy mà ông cứ giả vờ tỏ ra uyên với bác, khoa với học, thưa ông Liêu  Thái . Ông Liêu Thái trông chàng hiu ngỡ có tía mà viết với chả lách lầm lẫn tức  cười như sau :

“Và, trong một luận điểm khác, ông viết/trích: “Ngôn ngữ, tư  duy của người Việt ta khác hẳn ngôn ngữ, cách tư duy nước ngoài. Vậy mà Nguyễn  Quang Thiều và nay Mai Văn Phấn lại tung ra những đoạn chữ mà người ta gọi là  thơ cùng những suy nghĩ gần như rập lại các nói cách, tư duy của người nước  ngoài cụ thể là tư duy của dân đất mới châu Mỹ. Trong suy nghĩ người Việt rất  kiêng kị khi nói về quạ (quan điểm cổ xưa đó là loài chuyên mang điều gở) nay  Mai Văn Phấn lại mô phỏng cách nghĩ nước ngoài cũng nói về con quạ với những câu  gọi là thơ giống như thơ dịch, với kiểu tư duy và cách đặt câu xa lạ với ngôn  ngữ, tư duy truyền thống của người đọc xứ ta kiểu “Con cá nhẩy vào đám mây tự  vẫn (Biến tấu con quạ); Rồi lảm nhảm, loằng ngoằng nói về mái nhà như một người  đang học nói tiếng Việt: Thùng rác quay mắc phải khung ảnh, quạt trần, dây điện  thoại. Chiếc quần lót mặc kẹt giữa tủ bát đĩa và máy tập thể hình. Chổi cùn,  bình diệt muỗi, đĩa CD chui vào tủ lạnh … (Chạy theo mái nhà). Trời ạ, thế mà  người ta dám gọi là thơ thì thật là liều…” (Trích: Trạng nguyên thơ, hay là  Trạng… nguyên hình? ).”

Nói chung, hầu như trong hai phần ba bài viết,  Liêu Thái toàn dẫn lời nhà văn Nguyễn Hiếu hoặc Đỗ Ngọc Yên ( do tôi trích) ra  để cho là chính Trần Mạnh Hảo đã viết thế, rồi thay vì “chơi” Nguyễn Hiếu, Liêu  Thái lại dùng món võ rơm “ chơi” Trần Mạnh Hảo …

Xin quý vị đọc tiếp đoạn ông Liêu Thái nhầm Nguyễn Hiếu  ra Trần Mạnh Hảo, theo phương pháp luận “ trông gà hóa quạ”  :

“Và, không biết ông đào đâu ra cái điềm gỡ của loài quạ trong  quan niệm chỉ có duy nhất người Việt mà nước ngoài không kiêng kị loài quạ, xin  thưa với ông là tôi kính nhờ ông nêu thử có bao nhiêu nước trên thế giới này  không lồng ghép hình ảnh loài quạ với xác chết, với điềm gở? Hơn nữa, ông bảo  rằng Mai Văn Phấn “lại mô phỏng cách nghĩ nước ngoài cũng nói về con quạ với  những câu gọi là thơ giống như thơ dịch, với kiểu tư duy và cách đặt câu xa lạ  với ngôn ngữ, tư duy truyền thống của người đọc xứ ta kiểu “Con cá nhẩy vào đám  mây tự vẫn (Biến tấu con quạ); Rồi lảm nhảm, loằng ngoằng nói về mái nhà như một  người đang học nói tiếng Việt…”  Vậy, cụ thể Mai Văn Phấn đã học kiểu tư duy này  của nước nào? Của ai? Hơn nữa, thế nào là tư duy truyền thống của xứ ta?”

Gần một phân nửa bài, ông Liêu Thái dùng để giải nghĩa, có ý  dạy chúng tôi hiểu đúng khái niệm “vô thức” của S.Feud…và khái niệm viết ( làm  thơ kiểu) “lối viết Automatic VIẾT NHƯ MỘT CHIẾC MÁY TỰ ĐỘNG là lối viết khai  thác Siêu Thức triệt để” của trường phái siêu thực Pháp đầu thế kỷ thứ 20 đã bị  bỏ qua…
(phương pháp sáng tạo tự động (automatic writing), liên tưởng tự do  (free association) và các giấc mơ)

Chỉ cần một học sinh lớp chín biết dùng con chuột, vào http://google.com đánh máy từ khóa : Phân tâm học  S.Feud hay thơ siêu thực Pháp Automatic là có thể tường minh hơn nhiều cái bài  vớ vẩn ngô nghê ông Liêu Thái giảng cho tôi về phâm tâm học với vô  thức….

Đoạn, Liêu Thái lấy những câu thơ của trường phái thơ “ Tân  …con cóc” ( hậu…con cóc) ra bình bừa phứa, khen ngợi tù mù, vô lối như sau  :

Tôi xin phép phân tích ngắn để so sánh giữa Cửa Mẫu của Mai  Văn Phấn và Khép Lại của ông để thấy sự khác biệt hoàn toàn giữa hai thứ mà ông  cho rằng nó giống nhau, ông có thể mô phỏng, làm cả ngàn bài…
Mẫu nâng niu  con ánh trăng
Tiếng chuyền cành tiếng hú
Da thịt con yêu trải sâu đêm  tối
Dựng tầng mây mưa nguồn
Mở đầu của đoạn thơ này là một phức cảm, đi từ  ánh sáng đến âm thanh, nhục thể, và ý hướng Hình nhi thượng… Nhằm mô tả một thứ  âm thanh, hình ảnh khác được khởi lên từ vô thức, tiềm thức thông qua sự chứng  nghiệm, trải nghiệm của ý thức để rồi phác họa trên câu chữ, con chữ ở đây đóng  vai trò minh họa, mô phỏng cho dòng chảy của phức cảm phía sau nó.
Cành cây  la đà mặt nước
Một con chim vừa đậu
Tiếp theo là một nét chấm phá, được  tách riêng thành một khổ (đương nhiên kĩ thuật tách khổ hoàn toàn dựa vào ý  thức) nhằm mô phỏng một cái bóng khác của đời sống vừa mang mang chiêm bao vừa  ngây ngây thực tại. Nó hiện hữu cũng đồng nghĩa với sự hiện hữu của người  thơ.
Chỉ mình con thấy chú chim nhỏ kia rất xa con đường
Xa mảnh vườn  những đàn chim khác
Con lặng lẽ đi qua vầng mặt trời đáy nước
Nhìn hương  bầu trời mở đôi cánh
Ngọn cây vườn mỏ con chim
Đang cúi xuống mớm vào  miệng con từng hớp gió
Tiếng hạt vỡ trong ngực
Bãi trống và quả  xanh
Qua rừng sâu tán lá rậm rạp
….
Đây là một lời giải bày, một kiểu  tự sự chông chênh giữa mộng và thực, giữa một thực thể phi ý thức này (Con) với  một biểu tượng phi thời gian kia (Mẫu). Toàn bộ khổ thơ là một sự hàm ơn, nỗi  hân hoan của một thực thể vừa trực nhận, vừa được quán chiếu vào sự sống thường  hằng, vừa nhìn thấy ý nghĩa của đời sống cùng mối tương quan sinh tử của nó  trong một khoảnh khắc dị biệt chỉ riêng người thơ nắm chớp.

Qủa là xứng đào, xứng kép : những câu thơ dễ dãi viết linh  tinh vô lối theo trường thơ “ Tân …con cóc”  của Mai Văn Phấn thật xứng với  những lời bình tơ lơ mơ, tù lù mù cũng rất vô lối, rất sống sượng, rất sến, rất  vớ vẩn vi vu, áp đạt theo trường phê bình “ hậu…con cóc” này của Liêu  Thái…

Chúng tôi xin ra mắt lối thơ Automatic- tân máy tự động,  tân…con cóc bằng hai bài tặng ông Liêu Thái và các thi hữu trường thơ viết như  máy tự động không cần tâm hồn, tư tưởng hay cảm xúc, cóc cần hay dở, cóc cần tài  năng. Nè thơ tôi mô phỏng trường phái đại dễ dãi, đại bông phèng của các ông,  xin đọc :

CON CÓC CỦA ĐỜI TÔI

Ơi những con cóc Làng Chiền vẫn ồm ộp thơ tôi
Ồm  ộp cả đời tôi những vần thơ cóc cáy
Những con cóc chết vẫn phơi trong lòng  tôi nỗi ngoại tình nhái bén
Ai chết rồi biến thành cóc cho tôi
Kìa thơ tôi  nhảy trên đường làng đớp mối
Con giun ơi hãy canh giữ cho hồn tôi những con  cóc bữa ăn của cậu ông trời nghèo khổ xù xì thiên lương núp gầm giường thế  sự

Những con cóc canh giữ tuổi thơ tôi tháng ba cả đất  trời giao hợp cóc
Những con cóc dạy thơ tôi úp thìa, dạy thơ tôi sáng tạo  nòng nọc chữ
Cóc chết rồi một trăm năm tôi vẫn quay hồn về làng cũ để thương  tâm

Cóc khóc đêm đêm đẫm lệ dế mèn cố hương ơi lầm lũi
những người đàn bà ăn thịt cóc thay cơm nhảy chồm chồm ra ruộng cấy
Làng  Chiền của em nâu da cóc bọc tâm hồn diễm lệ
Tôi khóc rống lên lời sông Đáy  thủy triều nứng mưa nguồn em tái giá

Mai này chết đi cho hồn tôi về Làng Chiền canh giữ  những con chó cái mồ côi chồng đêm đêm hóa bướm

Cho tôi làm con cóc tía của đời tôi
Hồn tôi cũng  ăn giun ăn mối ăn kiến mà trường tồn cùng Làng Chiền với cóc
Tôi khóc nấc lên  khúc thi ca Automatic Làng Chiền

Hết phỏng thơ Automatic tân…con cóc…hậu …con  cóc…
Xin ông Liêu Thái thương cho chúng tôi mà cho mấy công án “phê bình phán  rơm” ạ.

Thưa ông Liêu Thái
Những gì tạo ra bằng sự dễ dãi hầu  như rất ít giá trị
Thơ viết một cách dễ dãi, linh tinh, tào lao chi khươn như  trường phái viết như một chiếc máy tự động phi tâm hồn phi truyền cảm phi ý tứ  phi hàm súc như trường phái thơ các ông đang theo, tôi xin lấy cả mặt trăng liềm  đang nghiêng qua cửa sổ phòng tôi ngay lúc này mà cá với ông rằng, những ngữ thơ  đó hoàn toàn vô giá trị.,.

Sài Gòn ngày 20-6-2012

Trần Mạnh Hảo

5 Responses to Sự dễ dãi không làm nên giá trị thi ca

  1. Nếu đúng người viết những câu gọi là thơ do Trần Mạnh Hảo trích dẫn thì có lẽ nên đi kiểm tra sức khỏe. Những ai trao giải thưởng cũng nên xem có vì lý do sức khỏe hay lý do gì mà bị thôi miên không.

    Trả lời

  2. Sao không trao cho nhà thơ Cát Du. Hay là thơ Cát Du vượt xa tầm của mấy ông GS nên mấy ổng không cảm được. Toàn TS Giấy là phải.

    Trả lời

  3. lIÊU THÁI CHÍNH LÀ DÁI LIỀU

    Trả lời

  4. Thi ca Việt bây giờ là thế. Nó phản ánh chân thực xã hội bế tắc, đểu giả, kém cỏi, bịp bợm, đạo đức giả

    Trả lời

  5. Nên sửa là ” Phán Rơm ” . Rơm ở đây có tác dụng ngăn ngừa đêm đông giá lạnh trong Thơ :
    Hành quân chăn chửa phát/đêm ngủ nhờ nhà dân/nhà dân nghèo tản cư ở chật/Lính đỡ lưng nằm tạm nền rơm./Nền rơm thơm chẳng cần chiếu đắp/nhà dân nghèo chiếu nhiều không quá một/dân nhường bộ đội dân nằm không/ bộ đội lắc đầu cảm ơn lòng tốt./Đêm khuya sương về lạnh buốt/nhà nghèo liếp chẳng đủ che/Lính rút rơm lên trùm kín mít/Rơm thơm thơm cả bốn bề./Canh gà dân tỉnh giấc /đốt lửa chờ qua đêm/nhìn Lính,Lính đâu mất/thấy đống rơm to bên thềm …

    Trả lời

Nhãn: ,

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s


%d bloggers like this: